Augustus 2025


Handleiding FinishLynx



Nico Landman, op basis van een eerdere versie van John Verhoeven en Hans Agterberg.

[Inleiding 4](#_Toc187054292)

[1 Overzicht apparatuur 5](#_Toc187054293)

[1.1 FinishLynx Vision kleurencamera 5](#_Toc187054294)

[1.2 IdentiLynx vooraanzicht-camera’s 5](#_Toc187054295)

[1.3 Laptops met toebehoren 5](#_Toc187054296)

[1.4 Software 6](#_Toc187054297)

[1.5 Wifi internet router 6](#_Toc187054298)

[1.6 Materiaal voor de start 6](#_Toc187054299)

[1.7 Windmeter 6](#_Toc187054300)

[1.8 Dubbelzijdige Tijdklok 7](#_Toc187054301)

[1.9 Finish-oog en finishpaal 7](#_Toc187054302)

[1.10 Printer 7](#_Toc187054303)

[1.11 Extern uitslagenscherm 7](#_Toc187054304)

[1.12 UPS stroomvoorziening 7](#_Toc187054305)

[1.13 Portofoons 8](#_Toc187054306)

[1.14 Startvrijgave lamp 8](#_Toc187054307)

[1.15 Finishlamp 8](#_Toc187054308)

[1.16 Jurywagen outdoor 8](#_Toc187054309)

[1.17 Materiaalwagentje indoor 8](#_Toc187054310)

[2 Plaatsen en aansluiten van de apparatuur 9](#_Toc187054311)

[2.1 Jurykar plaatsen en aansluiten op het 230v net 9](#_Toc187054312)

[2.2 Het plaatsen van de hoofdcamera 10](#_Toc187054313)

[2.3 Overzicht bekabelde aansluitingen 11](#_Toc187054314)

[2.4 De camera aansluiten 11](#_Toc187054315)

[2.5 Tijdklok aansluiten en starten 12](#_Toc187054316)

[2.6 Windmeter plaatsen en aansluiten 12](#_Toc187054317)

[2.7 De start-vrijgave-lamp aansluiten 12](#_Toc187054318)

[2.8 De IdentiLynx vooraanzicht-camera plaatsen 12](#_Toc187054319)

[2.9 Finish-oog en finishpaal plaatsen 12](#_Toc187054320)

[2.10 Het externe uitslagenscherm plaatsen en aansluiten 13](#_Toc187054321)

[2.11 Finishlamp plaatsen 13](#_Toc187054322)

[2.12 Checken van de zwarte vlakjes op de finishlijn 13](#_Toc187054323)

[2.13 Aandachtspunten indoorwedstrijden Galgenwaard 13](#_Toc187054324)

[3 Opstarten van de software 15](#_Toc187054325)

[3.1 Beginscherm en basishandelingen 15](#_Toc187054326)

[3.2 De twee hoofdschermen van FinishLynx 16](#_Toc187054327)

[3.3 Camera-instellingen in Finish-Lynx checken 18](#_Toc187054328)

[4 De camera uitlijnen 22](#_Toc187054329)

[5 Opties in FinishLynx instellen 24](#_Toc187054330)

[5.1 Tabblad Algemeen 24](#_Toc187054331)

[5.2 Tabblad Event 25](#_Toc187054332)

[5.3 Tabblad FinishFoto 25](#_Toc187054333)

[5.4 Tabblad Resultaten 26](#_Toc187054334)

[5.5 Tabblad Database 26](#_Toc187054335)

[5.6 Tabblad Klok 27](#_Toc187054336)

[5.7 Tabblad Windmeter 27](#_Toc187054337)

[5.8 Tabblad Ronde tijd instellingen 28](#_Toc187054338)

[6 Startmateriaal instellen en controleren 29](#_Toc187054339)

[6.1 Startzender, antenne en startkabel 29](#_Toc187054340)

[6.2 Aansluiten startpistool op startzender 29](#_Toc187054341)

[6.3 Proefstart 31](#_Toc187054342)

[6.4 Nulstart 31](#_Toc187054343)

[7 Aansluiten overige apparatuur 33](#_Toc187054344)

[7.1 Aansluiten en instellen van de IdentiLynx-camera 33](#_Toc187054345)

[7.2 Laptop 2 of notebook aansluiten 33](#_Toc187054346)

[7.3 Netwerk Router aansluiten 33](#_Toc187054347)

[8 Verbindingen maken 34](#_Toc187054348)

[8.1 Verbinden met ETU website 34](#_Toc187054349)

[8.2 Verbinden met Atletiek.nu 34](#_Toc187054350)

[8.3 Verbinding met de Timing Client van Seltec 35](#_Toc187054351)

[9 FinishLynx klaarzetten voor een looponderdeel 38](#_Toc187054352)

[9.1 Windmeter-instellingen 38](#_Toc187054353)

[9.2 Korte loopnummers 39](#_Toc187054354)

[9.3 Lange loopnummers 40](#_Toc187054355)

[10 Handelingen tijdens de wedstrijd 41](#_Toc187054356)

[10.1 Openen van een serie 41](#_Toc187054357)

[10.2 Zelf een serie maken 42](#_Toc187054358)

[10.3 Startvrijgave 42](#_Toc187054359)

[10.4 Start en finish 42](#_Toc187054360)

[10.5 Valse start 42](#_Toc187054361)

[11 Uitslag bepalen 43](#_Toc187054362)

[11.1 Uitslag langere afstanden 43](#_Toc187054363)

[11.2 Uitslag korte afstanden 45](#_Toc187054364)

[11.3 Opslaan en publiceren van uitslag en finishfoto 47](#_Toc187054365)

[11.4 Uitslag bepalen op laptop 2 48](#_Toc187054366)

[11.5 Correcties aanbrengen 49](#_Toc187054367)

[12 Finishfoto bewerken en printen 53](#_Toc187054368)

[12.1 Wit Balans en kleurstelling aanpassen 53](#_Toc187054369)

[12.2 Beeldbewerkingen donkere finishbeelden 53](#_Toc187054370)

[12.3 Beeldbewerking overbelichte finishbeelden 53](#_Toc187054371)

[12.4 Meer geavanceerde beeldbewerking 54](#_Toc187054372)

[12.5 Finishfoto voor recordaanvraag 55](#_Toc187054373)

[13 Storingen oplossen 55](#_Toc187054374)

[13.1 Camera wordt niet herkend 55](#_Toc187054375)

[13.2 Camera weigert op te nemen 56](#_Toc187054376)

[13.3 Sommige atleten verschijnen niet op de finishfoto 56](#_Toc187054377)

[13.4 Tijdklok 56](#_Toc187054378)

[13.5 Draadloze verbinding starter 56](#_Toc187054379)

[13.6 Akoestisch pistool 56](#_Toc187054380)

[13.7 Extern Uitslagenscherm 57](#_Toc187054381)

[14 Aandachtspunten bij afbouw 57](#_Toc187054382)

Sinds 1996 verzorgt de ET-Utrecht tijdwaarnemingen tijdens atletiek-evenementen. Wij zijn begonnen met de video-apparatuur van de Firma Imhof uit Duitsland en sinds 2001 overgestapt op de apparatuur van het Amerikaanse FinishLynx.

Deze handleiding is geschreven om te dienen als leerboek en naslagwerk voor gebruik van de Elektronische Tijdwaarneming (ET) met de camera’s van FinishLynx bij de ET-Utrecht. De handleiding bespreekt de functie van alle apparatuur (camera’s, windmeters, uitslagenmonitor, etc.), en legt uit hoe je die apparaten moet aansluiten, en hoe je de software vóór een wedstrijd instelt, en tijdens een wedstrijd gebruikt.

De instructies voor zowel de hardware als de software zijn erg omvangrijk, ook als we ons beperken tot de belangrijkste zaken. Bedenk wel dat je er als beginnende gebruiker van FinishLynx altijd onder leiding van een ervaren gebruiker samen mee zult werken, en de meeste handelingen in de praktijk leert.

Naast dit leren in de praktijk is het nuttig de training assistent ET (juryfunctie 90) van de atletiekunie te volgen. Deze training is bovendien een voorwaarde om ‘chef ET’ te worden. Bij elke wedstrijd met ET moet een chef ET aanwezig zijn.

Een Engelstalige handleiding van FinishLynx zelf is te vinden op [FinishLynx Online Manual](https://help.finishlynx.com/Content/Home.htm). NB: deze houdt geen rekening met de specifiek configuratie waarover de ETU beschikt.

Meer informatie over de ET-Utrecht vind je op [www.etutrecht.nl](http://www.etutrecht.nl).

Finishfoto’s worden gemaakt door een speciaal voor dat doel ontwikkelde camera. Deze camera filmt alleen de finishlijn. De camera neemt vele honderden keren per seconde dit beeld van de finishlijn op en de software "plakt" de smalle beeldjes achter elkaar. Hierdoor ontstaat een soort foto die van links naar rechts niet verschilt in plaats, maar in tijd.


Het aflezen van de tijden gebeurt op een computer door een verticale lijn tegen de romp van de atleet te plaatsen.

De FinishLynx EtherLynx Vision Photo-Finish camera’s van de ET-Utrecht hebben de volgende opties:

* Kleurenbeelden;

* Gemotoriseerde cameralenzen voor softwarematige scherpstelling op afstand;

* Motorblok onder de camera voor softwarematige uitlijning;

* 2D Beeld door de cameralens (voor blik op de omgeving van de finishlijn naast het 1D-beeld van uitsluitend de finishlijn zelf).

| | |

| --- | --- |

|  |  |

| IdentiLynx XR camera (=Set 1) | IdentiLynx PRO XR Video camera (Back-Up, Set 2) |

De hoofdcamera’s van FinishLynx filmen de finishlijn van de zijkant en leveren een zijaanzicht van atleten op de finishfoto. Vooral voor langere loopnummers is het van belang om ook een vooraanzicht te hebben, waarop het startnummer te zien is.

In de software is er een tijdskoppeling tussen de beelden uit de FinishLynx camera en uit de IdentiLynx camera. Zo kan de tijd van de finishfoto worden gekoppeld aan het startnummer van de atleet, mits alle atleten een goed zichtbaar startnummer op de borst dragen. Dit is in de praktijk lang niet altijd het geval, zodat input van een aankomstjury onmisbaar blijft.

In de jurykar zijn twee laptops aanwezig waarop FinishLynx is geïnstalleerd. Een daarvan is de hoofdlaptop, die de opnames aanstuurt. Laptop 2 wordt gebruikt voor de internetverbindingen. Bovendien kan er bij drukke wedstrijden voor worden gekozen om de uitslagen op de 2e laptop te verwerken. Daardoor komt de eerste laptop sneller vrij om een volgende serie te starten. Ook het achteraf corrigeren van uitslagen doen we doorgaans op de 2e laptop. Voor indoor wedstrijden gebruiken wij een notebook in plaats van de 2e laptop.

Om de diverse apparaten op de laptop aan te sluiten is er een netwerk-switch (voor LAN-aansluitingen) aanwezig.

Om de gegevens van de camera te kunnen interpreteren gebruiken we de FinishLynx software.

Naast de standaard software zijn enkele uitbreidingsmodules gemaakt door FinishLynx die een extra licentie vereisen. Ons systeem heeft de volgende uitbreidingen:

* Automatische starten van opname finish (zie § 3.3.5) (deze functie heet Automatic Capture Mode, ACM).

* Het Draadloos starten van de tijd (Radiolynx) (zie § 6.1).

* De Lap Time (WLan) (wordt voorlopig niet gebruikt).

Deze router maakt via 4G contact met het internet en zorgt voor een WiFi-signaal voor de overige ETU-apparaten. Daardoor zijn we voor onze internetverbinding niet afhankelijk van anderen. Via de router worden bijvoorbeeld gegevens uit FinishLynx met atletiek.nu en de ETU-site gesynchroniseerd.

Router aanzetten, wachten tot hij verbinding heeft, pas daarna aan stroomnet hangen. Niet in de zon laten liggen (kan niet tegen oververhitting).

Wachtwoord router: Lynx2021

Om het geluid van de startrevolver op te vangen wordt gebruik gemaakt van een microfoon, ook wel startsensor genoemd. Deze sensor wordt op of vlakbij de revolver gehouden en reageert op de knal van de revolver. De verbinding tussen de startsensor en de FinishLynx-software wordt draadloos gemaakt via een startzender waar de startsensor moet worden ingeplugd. Het signaal wordt opgevangen door een ontvanger die aan de camera is bevestigd.

Afbeelding v.l.n.r.:

* Startzender met antenne (boven) en startkabel (onder)

* Roze startsensor, verbonden met startkabel

* Ontvanger

* Startsensor voor bekabelde start (nauwelijks meer in gebruik)

Herschrijven met nieuwe foto

In plaats van een gewoon pistool kan ook een elektronisch pistool worden gebruikt, dat een startsignaal geeft via een megafoon of meerdere speakers achter de startblokken. Dit systeem is geluidsvriendelijk en is uitstekend voor indoor wedstrijden te gebruiken. De ETU heeft twee van deze akoestische pistolen: een ouder pistool dat we in combinatie met een megafoon kunnen inzetten, en een nieuwer pistool dat ook geschikt is om met luidsprekers te werken.

Voor het erkennen van records is op de looponderdelen naast een ET ook een windmeter vereist. Er zijn twee typen windmeters: moderne ultrasone windmeters (verplicht bij internationale wedstrijden) en oudere mechanische (onder voorwaarden toegestaan bij nationale wedstrijden). De ETU beschikt over beide, maar gebruikt voor loopnummers alleen nog de ultrasone (van het merk FinishLynx en goedgekeurd door de IAAF). De meting wordt automatisch opgenomen in de uitslagen. De windmeter wordt bekabeld aangesloten.

De tijdklok begint te lopen met het startschot en stopt als de eerste loper door de finishlijn komt. Dit is een officieuze tijd, bedoeld om het publiek en de microfonist te informeren over de race. De officiële tijd wordt bepaald via de finishfoto. Voor de langere baanonderdelen kunnen we de tijdklok zo instellen dat deze twee à 3 seconden stilstaat op doorkomsttijden en daarna weer doorloopt. ETU beschikt over drie tijdklokken: een dubbelzijdige, en twee enkelzijdige.

Het *aansturen* van de tijdklok tijdens een race gebeurt door middel van het finish-oog, in combinatie met een finishpaal. Het finish-oog dat naast de Finishlijn wordt opgesteld zendt een lichtstraal die wordt teruggekaatst door een reflector op de finishpaal aan de overkant.

Als de lichtstraal wordt doorbroken door een loper die de finishlijn passeert, geeft het finish-oog een signaal aan de tijdklok om deze te laten stoppen. Let op: Juryleden, deelnemers of bezoekers kunnen ook de tijdklok doen stoppen als zij tijdens een race de finishlijn passeren. Dit is vervelend, maar heeft geen gevolgen voor de officiële tijdmeting. Die gebeurt immers op basis van de finishfoto.

De finishpaal dient niet alleen als reflector voor het finish-oog, maar bevat ook merktekens om de FinishLynx Vision camera uit te lijnen (zie § 4). Bovendien zorgt de paal, die direct naast de baan wordt geplaatst, dat het gebied erachter wordt afgeschermd van de Vision FinishLynx camera zodat bewegingen in dat gebied geen invloed hebben op de tijdwaarneming.

Het uitslagenscherm is een beeldscherm waarop de uitslag van de laatste serie kan worden getoond. Het scherm kan worden aangestuurd door een draadloze HDMI zender of worden aangesloten met een losse HDMI kabel.

Sinds 2025 is er ook een digitaal scorebord, waarop de deelnemers van de eerstvolgende serie kunnen worden getoond. Bovendien kunnen de uitslagen *real time* worden geprojecteerd, d.w.z. de het resultaat van de winnaar al op het bord kan staan als de laatste loper nog moet finishen. Met dit scorebord wordt in 2025 geëxperimenteerd.

De UPS is een noodvoorziening voor het geval de stroom tijdens een serie uitvalt. Door de UPS blijft het hele systeem dan nog enige tijd draaien. De tijd van een lopende serie kan nog gewoon worden geregistreerd. De UPS ziet eruit als een extra kastje tussen het hoofdstopcontact en de contactdozen waar alle apparaten hun stroom vandaan halen. De UPS moet als eerste worden aangezet. Pas daarna werken de contactdozen.

We hebben vier portofoons ter beschikking voor communicatie de startcommissaris en het wedstrijdsecretariaat. Bediening:

* Voorkant links boven de power Aan/Uit knop. Ingedrukt houden als je spreekt; loslaten om een signaal te kunnen ontvangen

* Draaiknop rechts bovenop is een volume regelaar.

De portofoons worden bewaard in een doos die ook de opladers bevat.

Op de ETU-wagen plaatsen wij een oranje knipperlicht om aan te geven dat ons team klaar is voor een volgende race. De starter moet wachten op dit signaal om de volgende serie weg te schieten.

Voor avondwedstrijden hebben wij de beschikking over lampen om de finishstreep van extra licht te voorzien.


Jurywagen Outdoor

Deze wordt nabij de finish geplaatst aan de binnen- of buitenzijde van de atletiekbaan. We werken vanuit de jurywagen en sluiten hier ook alle apparatuur aan. De jurywagen staat in de ET-Utrecht opslag op de atletiekbaan Maarschalkerweerd. Voor chauffeurs: Bandenspanning 2.8 tot 3.0.

Let op: bij veel wind de voorruitklep vastzetten met het roze spanband. Deze waait anders op.

Voor indoorwedstrijden in sporthal Galgenwaard gebruiken wij een materiaalwagentje. Deze mogen wij in overleg met de beheerders in de wintermaanden in de opslag van de sporthal laten staan.

In de zomer staat deze in onze opslag op Maarschalkerweerd.

Bandenspanning 2.6.

De apparaten die we in hoofdstuk 1 hebben besproken moet voor elke wedstrijd worden verbonden. Dit gebeurt ofwel bekabeld, ofwel draadloos. Eerst een overzichtje:

In dit hoofdstuk bespreken we de aansluiting van de meeste componenten. Enkele onderdelen moeten pas worden aangesloten als de software is gestart en ingesteld. Deze bespreken we later, in hoofdstuk 6 e.v.

De jurywagen wordt nabij de finish geplaatst aan de binnen- of buitenzijde van de atletiekbaan. De plaats hangt mede af van de vraag af waar een elektriciteitsaansluiting is.

Aan de voorzijde van de jurywagen zit een contactdoos waar de 230v speciale stroomkabel kan worden ingeplugd. We werken dus vanuit de jurywagen en sluiten hier ook alle apparatuur aan.

Zet de jurywagen schuin zodat er een goed overzicht is op de atletiekbaan en finishers. Zorg dat hij waterpas staat (er zit een waterpasje in op de horizontale balk tussen kar en neuswiel) en zet hem vast met de steunpoten. Tip: eerst achterste steunpoten stevig vast, dan aan voorzijde het neuswiel iets omhoog draaien. Daarna de voorste steunpoten omlaag trekken en vastdraaien. Tenslotte de druk van het neuswiel afhalen.

Je kunt nu de kisten met apparatuur en alle statieven uitladen. Leg kisten die je bij een bepaalde wedstrijd niet nodig hebt onder de jurykar. Open de luikjes van de jurywagen waar de kabels van randapparatuur doorheen moeten.

De camera kan worden bevestigd op een ter plaatste aanwezige finishpaal met plateau, op een jury trap, steiger, een door ons meegebrachte aluminium ladder of op een driepoot statief. Welke van deze stellages wordt gebruikt is geheel afhankelijk van de situatie ter plekke.

De camera moet op ongeveer 4 meter van de finish worden geplaatst op een hoogte van 3 á 4m. We gebruiken een zoomlens en een afstand tot meer dan 12 meter is mogelijk. Ook hier geldt overigens dat een en ander afhankelijk is van de locatie. Onze ladder en driepoot statief hebben een maximale hoogte van 3 meter.

Op sommige atletiekbanen zoals op Maarschalkerweerd in Utrecht, is de plaats van de camera al precies bepaald, en gemarkeerd op de finishpaal. Maar elders moet soms de plaats nog worden bepaald. De as van de camera moet zo veel mogelijk in het verlengde van de finishlijn geplaatst worden. Dit kan met behulp van de EDM of met een eenvoudig touwtje. Bij die laatste methode zijn de zwarte blokjes op de kruising van de banen en de finishstreep het ijkpunt. Het touw moet precies boven die blokjes lopen in de richting van het hart van de cameralens. We gebruiken de finishpaal om dit goed te krijgen.

Plaats de finishpaal tijdelijk in baan 2/3 (foto, punt a). Zorg dat hij waterpas staat en dat een van de zijkanten precies boven midden van het zwarte blokje uitsteekt. Teamlid 1 houdt nu het uiteinde van een touwtje aan het eind van de finishstreep (punt b) midden op het laatste zwarte blokje. Teamlid 2 houdt het andere uiteinde van het touwtje de plaats waar de camera ongeveer moet komen. Trek nu de draad strak, en wel zó, dat hij net de zijkant van de finishpaal raakt. Teamlid 2 kan nu de correcte plaats van de camera aftekenen op de stellage. De finishpaal mag vervolgens naar zijn normale plek: punt b, gecentreerd op de zwarte blokjes.

Op de afgetekende plek op de stellage moet eerst de Manfrotto draaikop worden gemonteerd. Daartoe zit onder de Manfrotto draaikop een aluminium U- profiel dat in het midden een paar millimeter is ingezaagd. Deze zaagsnede moet precies boven het merkteken op de stellage komen. De montage gebeurt ofwel met lijmklemmen ofwel met de Manfrotto Superklem (zie voorbeeld voorpagina).

De camera zit samen met de ontvanger voor het startsignaal in een stevige doos van kunststof die hem tijdens transport goed beschermt. Daaronder hangt het motorblokje. Dit geheel moet op de draaikop worden geklikt. NB: het hele pakket mag NOOIT worden opgetild aan het motorblok, maar alleen aan de kunststoffen doos!

| | | |

| --- | --- | --- |

|  |  |  |

| Manfrotto Draaikop | Motorblok | Manfrotto Superklem |

De meeste basisapparatuur in de jurywagen is al aangesloten. Het betreft dan de stroomvoorziening, en de aansluiting op de netwerk-switch. De stroomvoorziening loopt via een gewone contactdoos, die op zijn beurt is aangesloten op het UPS-kastje (de noodstroomvoorziening).

Alle apparaten die buiten worden opgesteld moeten nog worden aangesloten met de bijbehorende kabels. Sommige apparaten hebben normale stekkers en ontvangen hun stroom van de contactdoos, andere krijgen hun stroom indirect via de laptop en/of de netwerk-switch.

Hieronder volgt eerst een overzicht van de aansluitingen op de apparaten in de jurykar. In de paragrafen daarna bespreken hoe de apparaten buiten de kar moeten worden aangesloten.

De hoofdlaptop heeft de volgende aansluitingen:

* Aansluiting voor draadloze muis;

* HDMI-poort voor extern uitslagenscherm scherm;

* LAN-kabel naar Netwerk-Switch;

* Aansluiting numeriek toetsenbordje;

* Aansluiting datakabel van de tijdklok.

Laptop 2 heeft de volgende aansluitingen:

* Aansluitingen voor muis en numeriek toetsenbord;

* LAN-kabel naar Netwerk-Switch.

De netwerk-switch bevat acht LAN-aansluitingen, waarvan vier met stroom, voor apparaten die hun stroom via de netwerkkabel krijgen (‘Power-over-Ethernet of PoE’). Hierop worden met LAN-kabels aangesloten:

* De Hoofdlaptop;

* De FinishLynx Vision-camera (PoE);

* De IdentiLynx vooraanzicht camera (PoE);

* De laptop 2, of de notebook.

Als de camera is gemonteerd moeten de volgende drie kabels die uit de achterzijde komen, worden aangesloten:

1. Een lange netwerkkabel in de LAN-aansluiting (PoE 10/100/1000) aan de achterzijde. Via deze kabel krijgt de camera ook zijn voeding. Om de camera uit te zetten moet daarom de kabel uit de Switch worden gehaald. Zet de camera nooit uit via de aan/uitknop links van deze aansluiting; Het andere einde van deze kabel gaat in een PoE-poort van de Switch in de jurykar. NB: wacht hiermee tot de software (FinishLynx) is opgestart.

2. Een connector voor de kabel naar het finish-oog. Deze moet worden gekoppeld aan de bijbehorende kabel met groene en zwarte bananenplug. Die kabel zit om een haspel in een van de kisten;

3. Een connector voor de kabel naar de windmeter. Deze moet worden gekoppeld aan de bijbehorende (lange) kabel. Ook die zit om een haspel.

Daarnaast zijn er nog enkele kabels voor randapparatuur die op de camera zelf is gemonteerd, zoals het motorblok, een zoomlens en een ontvanger voor het startsignaal. Hier hoef je bij de opbouw niets mee te doen, en uiteraard moet je die ook bij het afbreken gewoon laten zitten.


Zet de tijdklok aan via de aan/uitknop op het zij panel. Druk in datzelfde paneel een aantal keren op M (=select mode) totdat de letters Rd: op het display verschijnen. Zet de klok bovenop de jurywagen en sluit de voedingskabel en de datakabel aan.

De eenzijdige klokken (set 1 en set 2) moeten met een ethernetkabel worden verbonden met de switch. Ze hebben een aparte stroomkabel met adapter. Ook deze moeten zijn aangesloten voordat je FinishLynx start (vergeten: FinishLynx even afsluiten en herstarten).

De windmeter wordt gebruikt voor alle looponderdelen tot en met de 200 meter. Bij wedstrijden vanaf de junioren C-D is dit verplicht. Deze wordt geplaatst op 50 meter van de finish en op maximaal twee meter van de baan (tip: 40 meter van de finish loopt een doorgetrokken groene startstreep en 10 meter verder, dus op 50 meter, staat in baan 1 een streep die een wisselvak markeert).

De windmeter wordt bekabeld aangesloten. Verbind de kabel die om de haspel zit met de kabel die uit de achterkant van de camera komt. Rol de haspel uit en sluit de uitgerolde kabel aan op de windmeter. Plaats de windmeter zo, dat de pijlen op het stickertje (zie afbeelding) in de looprichting van de atleten staan. Zorg dat de hoogte 1,22m is. Tip: 1,22m is ook de breedte van een laan.

De start-vrijgave-lamp is gemonteerd op een kunststof koker van ruim een halve meter. Deze plaats je in een houder aan de buitenkant van de kar. De stekker moet in een stopcontact met een schakelaar naast de hoofdlaptop.

Zet de IdentiLynx camera op het statief naast de jurywagen op vier tot vijf meter afstand van de finishstreep. Richt de lens op de finish van baan 2, op borsthoogte.

Let op: de vooraanzichtcamera mag pas worden aangesloten als de software is opgestart. De bijbehorende netwerkkabel moet in de netwerkswitch in de jurywagen, maar mag dus pas later in de camera worden geplugd (andersom mag ook).

Het finish-oog wordt op een statief gedraaid en in het verlengde van de finishstreep op een meter afstand van de binnenzijde van de baan geplaatst, ongeveer op borsthoogte van de gemiddelde atleet (het kan nodig zijn de hoogte tijdens een wedstrijd nog aan te passen). Zorg ervoor dat het finish-oog *niet* het zicht van de camera op baan 1 belemmert.

Het finish-oog wordt bekabeld aangesloten. De groene en zwarte bananenplug van de kabel moeten in de busjes met zelfde kleur achterop het finish-oog. Verbind de kabel die om de haspel zit met de kabel die uit de achterkant van de camera komt.

Aan de overkant komt de finishpaal. Het finish-oog moet worden gericht op een van de reflectoren van de finishpaal aan de overzijde. Als het oog wordt aangezet (aan-uit-knop aan de achterkant) hoor je een pieptoon die uitgaat als het oog de reflector aan de overzijde heeft gevonden. Geen pieptoon? Batterij vervangen.

Bij regenachtig weer is het mogelijk dat de reflector niet goed terugkaatst. Maak dan de reflector af en toe droog met een doek. Als de batterijen zwak worden gaat er achterop een lampje branden en hoor je een pieptoon.

Het externe uitslagenscherm toont de uitslagen van een zojuist gelopen race. Het moet worden geplaatst op een plek waar gefinishte atleten deze uitslagen kunnen bekijken zonder de start of het verloop van volgende series of van technische onderdelen te storen. Dit is doorgaans aan de buitenkant van de rondbaan, maar dat hangt af van de aansluitingsmogelijkheden.

Het scherm heeft een gele stroomkabel met een gewone 230v-stekker. Deze kan in een contactdoos van de jurykar of een ander stopcontact worden gestoken.

De verbinding met FinishLynx wordt gelegd via ofwel een HDMI-zender, ofwel een HDMI-kabel.

* Voor een draadloze verbinding moet de zender op de laptop worden aangesloten, op de jurykar geplaatst en vervolgens op het uitslagenscherm worden gericht.

* Voor een bedrade verbinding moet de HDMI-kabel achterin de laptop worden geplugd, en aan de kant van het scherm aan een HDMI-stekkertje worden gekoppeld.

Het *starten* van het scherm gebeurt via de software (zie 3.1).

Bij avondwedstrijden met de finishlamp worden geplaatst. Wacht hiermee niet totdat het donker wordt, maar doe dat meteen bij de opbouw. Hij kan met een Manfrotto super klem op een aanwezige stellage worden gemonteerd of op een statief.

Op de banen zijn de zwarte vlakjes tussen de banen op de finishlijn vaak versleten. Met zwart tape/verf kunnen de vlakken duidelijker gemaakt worden. Voor het instellen van de baanindelingen in FinishLynx is het gemakkelijk als op de overgang van de banen 4 en 5 er twee zwarte vlakken net naast de baanscheiding komen. Hoewel de organisatie hiervoor verantwoordelijkheid is, is het ook in ons belang dat de zwarte vlakjes ook echt zwart zijn (een mal en een spuitbus met zwarte verf is bij ons aanwezig). De blokjes moeten 2,5 centimeter breed en 5 centimeter lang zijn (voorschrift IAAF 2009). De finishlijn moet uiteraard ook goed wit zijn. Plak zo nodig de finishlijn met witte tape af.

Voor het indoorseizoen worden de volgende aanpassingen gedaan:

1. De apparatuur wordt overgeheveld naar een veel kleinere jurykar, die alleen dient als verrijdbare kast; de kar staat in de Galgenwaard in een magazijn op de 2e verdieping, en moet met hulp van de beheerder worden opgehaald en na afloop daar weer teruggezet.

2. We gebruiken de 2e, oudere FinishLynx hoofdcamera, die samen met het motorblokje aan een beugel is bevestigd. Die wordt ter hoogte van de finish onder de balustrade gehangen en vastgezet met een vleugelmoer. Belangrijk detail: vergeet bij het opruimen niet die vleugelmoer in de kist van de camera terug te leggen.

3. Een tafel met twee stoelen moet zo nodig vanuit het secretariaat boven worden gehaald. Deze worden ongeveer drie meter voorbij de finishlijn tegen de wand gezet.

4. De UPS-stroomvoorziening, de netwerkswitch en bekabeling van de twee laptops zitten in een kist, en de laptops moeten daarop worden aangesloten, evenals de netwerkkabel uit de camera. Het stopcontact in de zaal bevindt zich ongeveer twintig meter van de finish. Door een rolhaspel wordt die afstand overbrugd. Voor de veiligheid leiden we de diverse kabels zoveel mogelijk niet via de vloer maar langs een buis op twee meter hoogte.

5. De tijdklok kan op een statief of op de kar. De bijbehorende stroom kabel moet via een tweede haspel aan de eerste haspel worden gekoppeld.

6. Er is geen wind, dus ook geen windmeter nodig

7. De startvrijgavelamp indoor is een hobbylamp, die aan de buis onder de balustrade komt te hangen. De bijbehorende schakelaar moet met tape op de tafel van de laptop worden vastgezet.

8. De IdentityLynx wordt in veel indoorwedstrijden niet gebruikt, omdat er geen langere loopnummers zijn. Is het wel nodig, dan is werkt de aansluiting precies zo als outdoor.

9. De indoor finishpaal bestaat uit twee delen die met een bout en moer aan elkaar moeten worden gevestigd. Check met de waterpas in de materialenkist of de paal precies verticaal staat; met de bouten onder de bodem kan dit worden gecorrigeerd.

10. Het externe uitslagenscherm komt twintig meter voorbij de finish, bij het eerdergenoemde stopcontact, waar hij ook zijn stroom vandaan krijgt. De gegevens ontvangt hij via een ingebouwde ontvanger; de bijbehorende zender zit in de onder 4 genoemde kist. Het kan nodig zijn deze zender buiten de kist te plaatsen voor een betere gegevensoverdracht.

11. Ook de Wifirouter zit in deze kist.

12. Van het startmateriaal (zie hoofdstuk 6) wordt indoor alléén het akoestische pistool met megafoon gebruikt (§ 6.2.2.). Het is handig om megafoon en accu op de metalen kar van de startblokken te plaatsen. Een statief is dan niet nodig.

Zodra de jurykar (of indoor de kist) stroom heeft kan de UPS worden aangezet.

Check vóór je de Hoofdlaptop aanzet of alle apparatuur die in hoofdstuk 2 is besproken aangesloten is. Uitgezonderd zijn de twee camera’s en laptop 2 (deze mogen juist nog NIET zijn aangesloten).

Check na het opstarten van de computer of de map waarin de bestanden van de aanstaande de wedstrijd zullen worden opgeslagen leeg is. Dit is C:\Users\ETU\Documents\Uitslagen. Zo niet, verplaats deze inhoud naar een nieuwe map binnen C:\Users\ETU\Documents.

Start FinishLynx op via het icoon .

Na het opstarten van FinishLynx steek je de netwerkkabel van de hoofdcamera in de switch.

Als het goed is herkent het programma de camera en en brengt de verbinding tot stand. Dit duurt een tiental seconden. Rechts onder in het beeld loopt een groen balkje dat de voortgang toont. Als de camera-software correct is opgestart, verschijnt het *Hardware Controlevenster.*

FinishLynx kent twee hoofdvensters: het *Hardware Controle Window* om camera-instellingen te regelen, en het *Event Window* voor de wedstrijd- en seriegegevens. Hieronder volgt een korte toelichting op beide.


4

5

1

2

3

Het *Hardware Controlevenster* bestaat uit de volgende blokken:

1. De menubalk van FinishLynx met daaronder een rij pictogrammen voor tijdens de wedstrijd; NB: deze zone is altijd zichtbaar, ook in het 2e hoofdvenster, het Event Window;

2. De cameraregel. Zolang alléén de FinishLynx-Vision pro 1 camera is aangesloten, is er één camera-regel zichtbaar met technische informatie over deze camera, de ETU Vision pro 1. Als later ook de vooraanzichtcamera wordt aangesloten verschijnt die eronder als ETU IdentiLynx 1. De tekst in de cameraregels moet na het opstarten zwart zijn. Is dit rood, dan is er een netwerkprobleem (Zie § 13.1).

3. De beeldzone. Hier kan het beeld van de camera op diverse manieren worden geprojecteerd;

4. De uitlijn- en scherpstelknoppen voor de camera;

5. De knoppen die toegang geven tot instellingen van de camera en tot het camera-beeld;

 Is het camera-informatie-pictogram en opent een venster met camera-settings;

 Is de 1D-uitlijningsknop. Een klik erop zal in de beeldzone een finishfoto gaan opbouwen. De knop zelf wordt dan groen;

 Is de 2D-uitlijningsknop. Een klik erop zal in de beeldzone een gewoon beeld geven van het gebied rond de finishlijn. De knop zelf wordt dan groen.

1


4

3

2

Het *Event Window* bestaat uit de volgende blokken:

1. De menubalk van FinishLynx met daaronder pictogrammen. Merk op dat dit identiek is met het *Hardware Controle Window*;

2. De wedstrijd-informatiezone;

3. De deelnemers- en uitslagenzone;

4. De beeldzone. In de afbeelding hierboven is de beeldzone nog weer in drie stukken verdeeld, maar dat is afhankelijk van de instellingen.

De precieze plek van de drie zones (nrs. 2 t/m 4) is in te stellen. Zo is het bij lange loopnummers handig om de deelnemers- en uitslagenzone te vergroten, omdat er veel deelnemers zijn.

Na het opstarten, en het openen van het *Hardware Controle Window*, moeten enkele instellingen van de camera worden nagelopen. Klik op het camera-informatie-pictogram . Nu zie je het camera-instellingenvenster met 6 tabbladen. Op elk tabblad staat aangegeven welke onderdelen er gecheckt moet worden. **Let op: na elke verandering bij camera-instellingen moet je op OK klikken. Sommige wijzigingen lijken alléén te worden onthouden door FinishLynx als je eerst het hele programma afsluit en weer opstart!**

| | |

| --- | --- |

| Name: | De naam van de camera. Deze optie is alleen nuttig als er meer dan een camera wordt aangesloten op het systeem. NB: bij méér camera’s moet je de instellingen voor elke camera apart controleren. |

| Image orientation: | Naar Links, als de lopers vanuit de camera gezien naar links lopen. Naar Rechts, als de lopers vanuit de camera gezien naar rechts lopen. |

| Identify by: | Laan. |

| Lanes: | Het aantal banen (6 of 8) dat op de atletiekbaan aanwezig is. |

| | Omgekeerde baannummering / reverse lane order: aanvinken als de camera aan de buitenzijde van de baan hangt (en baan 1 dus bovenaan de finishfoto komt). |

| White balance: | Outdoor meestal: rood en blauw beiden 50 en groen 0. Indoor 110 – 0 – 90. Zie evenwel § 12.1 als de kleuren op de finishfoto niet goed zijn. |

| Sensorfilter: | In de hal op uit. |

| Auto-Boot: | Moet op aan staan. |


| | |

| --- | --- |

| Pixel Depth and Mode | Op maximale 2MB voor topkwaliteit foto, Zoom op 100% |

| Frame rate : | Standaard op 1000 voor een nulstart. Maar bij een wedstrijd voor senioren op 1200 en voor pupillen op 800. Dit bepaalt hoe ‘dik of dun’ de atleten worden op de foto. |

| Max Lux Boost: | Maak een keuze uit 1 t/m 8. Hoe minder licht hoe meer boost: meestal 1 voor outdoor, 2 of 3 voor indoor en 8 voor avondwedstrijden. Omdat onderaan Auto Luxboost is aangevinkt, kan de waarde ‘currently’ lager zijn. |

| Gain method | *Outdoor overdag* op AGC (Automatic Gain Control of automatische versterking). Met deze optie zal de camera zo goed mogelijk zelf de belichting regelen. Het voorkomt problemen als bijvoorbeeld de zon opeens weg valt. |

| | *Outdoor ’s avonds en indoor* op Hand, met Gain/versterking op bijv. 130. Gain betekent dat het signaal dat de camera aanlevert elektronisch wordt versterkt; te hoge waarden kunnen ‘ruis’ in het beeld geven. Boven 150 meestal erg veel ruis (die kan weer door Lux Boost worden gecorrigeerd) |

| AGC-Parameters: | Zie de waarden hierboven. |

| Brightness: · | Hogere waarden leveren lichtere beelden. FinishLynx adviseert 60-80 voor witte finishlijnen, zoals bij baanwedstrijden. |

| Auto Iris: | Standaard aangevinkt bij daglicht, ’s avonds uit. De waarden erachter geven marges aan van de Gain/Versterking. ***Buiten*** die marge zal de software afhankelijk van de hoeveelheid licht automatisch de diafragma gaan aanpassen – wat invloed heeft op de scherptediepte van de foto’s. |


| | |

| --- | --- |

| Start sensor: | Deze setting dient op Open te worden gezet bij gebruik van de draadloze start met de roze startsensor en het akoestische startsignaal. (Closed bij bekabelde start; voor ons niet meer van toepassing). |

| Light: | Betreft vrijgavelampje op of bij startpistool. Voor ons niet relevant omdat we met een start vrijgave lamp werken die we handmatig aansturen |

| Photo Eyes | "Extern A". De externe klok zal stoppen wanneer de straal van het finish-oog met het eerste deel van het lichaam (ook arm of been) van een deelnemer wordt doorbroken. “Internal”: doet de klok stoppen als de hoofdcamera beweging ziet op de finishlijn. Wij zetten doorgaans alléén Extern A aan. |

| | Offset: standaard op 0,000. Als het finishoog en de reflectoren net voorbij de finishlijn worden geplaatst kun je hier de officieuze tijd corrigeren, door er een of meer duizendsten af te trekken. |


Setup: Name: Startsensor of Start 001.


| | |

| --- | --- |

| Capture method: | Deze moet op ACM (automatic capture mode) ingesteld staan. Toelichting: ACM zorgt ervoor de opnames van de camera worden opgeslagen als een atleet de finishlijn passeert. Andere opnames gooit hij weg. |

| Leader / Trailer | Aantal pixels dat de ACM bewaart vóór- en nadat hij beweging op de finishlijn ziet. Standaard beide op 25. Bij slecht licht kan dit omhoog. |

| Threshold | 5 geldt als laag, 15 als hoog. Hoe lager hoe minder activiteit hij hoeft waar te nemen om capture te activeren. Bij weinig licht laag zetten. Waarde 0 leidt ertoe dat capture continu aanblijft. Als bij weinig licht atleten niet of slechts gedeeltelijk op de foto verschijnen moet de waarde omlaag. (alternatief: als capture method Photo-Eye kiezen); hiermee hebben we nog niet geëxperimenteerd!) |


Zijn voor ons niet van toepassing.

Het uitlijnen van de camera gebeurt door een afwisseling van grovere handmatige correcties (lees: draaien aan de knoppen van de Manfrotto-kop) en subtielere correcties via het motorblok onder de camera, dat wordt aangestuurd door insteltoetsen in de software. Het handigst kan dit als een teamlid achter de laptop zit en instructies geeft via de portofoon aan een ander teamlid bij de Manfrotto-kop.

In Finishlynx klik je op het 2D-symbool. Dit opent een beeld van het finishgebied, gezien door de FinishLynx-camera. Zorg ervoor dat het volledige beeld van de camera zichtbaar is in de beeldzone van het hardware controlevenster. Dit kan door te klikken op de plus (+) link bovenin die zone terwijl je de shiftknop ingedrukt houdt.


| | |

| --- | --- |

| A camera roteren met de klok mee B camera omhoog C camera roteren tegen de klok in D camera naar links draaien E camera omlaag F camera naar rechts draaien G diafragma verder open H en K scherpstellen I inzoomen J diafragma verder dicht L uitzoomen M diafragma automatisch N motorblokje neutraliseren O camera zoekt zelf finishlijn |  |

De groene verticale lijn in het midden van het beeld moet over de zwarte blokjes op finishlijn lopen. Als hij er teveel naast staat moet je dat mechanisch corrigeren met de knoppen van de Manfrotto statiefkop. Fijnafstemming doe je via het paneel met uitlijntoetsen rechts van het beeld. Hierboven is daar een paneel met letters naast gezet om de betekenis van de toetsen uit te leggen.

Bij de uitlijning via deze toetsen ga je als volgt te werk:

1. Eerst het motorblokje in neutrale stand zetten met toets N. Wacht tot de camera-bewegingen zijn gestopt. Dit kan enkele minuten duren!

2. Zo nodig eerst mechanisch corrigeren met de drie knoppen van de statiefkop (horizontaal, verticaal, kantelen om de as van de camera).

3. In of uitzoomen met de I en L toets totdat je de bovenkant van de finishpaal (drie zwarte blokjes!) en een deel van baan 1 ziet.

4. Camera omhoog of omlaag richten met de B en E toets.

5. Zet met de D en F toets de groene lijn op de zwarte blokje. Door samen de Ctrl toets ingedrukt te houden met grote stappen (1 grote is 20 kleine stapjes) en met korte klikjes op D of F maak je kleine stapjes.

6. Met de A en C toets kan je de camera om zijn as laten draaien (roteren) om ook de finishpaal goed verticaal in beeld te krijgen.

7. Scherpstellen met H en K. Het scherpstellen wordt ondersteund door een ‘focushelper’ boven het 2D-beeld. Hoe hoger het daar getoonde getal, hoe scherper het beeld. Je kunt ook een bordje met een scherpsteltekst midden op de baan plaatsen als hulp bij het scherpstellen.

1. Tip: stel scherp met autodiafragma uit (zie § 3.3.2) en de diafragma zo open mogelijk (zie hieronder); Als dat overbelichting oplevert, pas dan tijdelijk het aantal beeldjes per seconde aan (zie § 3.2.2). Na het scherpstellen die oude instellingen weer terugzetten.

8. De knoppen G en J (diafragma instellen) werken alléén als bij de camera-instellingen (§ 3.3.2) de optie ‘autodiaf’ uit staat. De optie is van belangrijk bij avondwedstrijden: dan moet je de diafragma doorgaans vergroten om voldoende licht binnen te krijgen.

9. Na deze uitlijnoperatie moeten de zwarte blokjes van de banen en finishpaal helder zwart op het scherm worden getoond.

10. Zet met de knoppen bovenin het scherm het 2D-beeld uit en het 1D-beeld aan. In de finishfoto die nu wordt opgebouwd moeten de banen duidelijk van elkaar onderscheiden zijn door zwarte horizontale lijnen (= het 1D-beeld van de zwarte blokjes tussen de banen). Is dat niet het geval, dan moet je verder finetunen via het paneel met uitlijntoetsen.

Als de camera is uitgelijnd, moeten nog de baannummers aan de banen op het scherm worden gekoppeld. In de verticale balk links in het scherm zijn de baannummers zichtbaar. Als het goed is klopt het aantal en de volgorde van de nummers. Zo niet dan moet je dat in tabblad *Setup* nog even aanpassen (zie § 3.3.1).


De nummers van de banen moeten vaak nog (ongeveer) bij de juiste baan worden gezet. Dit doe je door met de muisaanwijzer de horizontale scheidslijntjes tussen de baannummers naar onder of boven te verplaatsen. Bedenk dat de onderste baan (meestal baan 1) vaak slechts als een kleine streep onder de laagste zwarte lijn zichtbaar is. Zorg er niettemin voor dat de zone voor baan 1 groot genoeg is om er later, bij de uitslagbepaling, op te kunnen klikken.

Dit koppelen van banen en nummers is eenvoudiger als je het 2D beeld van de camera activeert in plaats van het 1D-beeld.

Als de camera is uitgelijnd moeten in FinishLynx nog enkele opties worden ingesteld of gecontroleerd. Voor de meeste opties is dit eenmalig, voor aanvang van de wedstrijd. Enkele opties, zoals die voor de klok en windmeter, moeten soms bij de overgang naar een ander looponderdeel worden aangepast.

***NB: Templates / sjablonen voor de opties:*** *het is mogelijk om alle gewenste opties onder te brengen in een template. Bijvoorbeeld een template voor outdoor sprintnummers. Door het selecteren van dat template stel je dan in een keer alle opties in. Zie daarover § 5.2.*

Kies via *File* voor *Options*. Het Option venster bevat acht tabbladen. NB: alle wijzigingen die je aanbrengt in de tabbladen moet je opslaan en bevestigen met OK.



Competition Name: Is niet relevant.

Competition Sponsor: Standaard ET-Utrecht.

Capture Button: Hier verschijnt een COM poort als alles goed is aangesloten. Soms staat er geen COM poort zichtbaar. Dan krijg je een foutmelding bij het opstarten van FinishLynx!


Window Layout: Hier regel je de plaats van de drie zones in het serievenster (zie § 3.2.2). Het groene blok is de beeldzone; geel is de wedstrijdinformatie-zone; blauw is de deelnemers- en uitslagenzone.

Positie 1 en 2 zijn voor de sprintonderdelen en de overige posities *eventueel* voor de langere looponderdelen. Maak zelf de keuze welke je het prettigst vindt.

Event Template In een template worden alle instellingen die je in § 5.1 t/m § 5.8 kunt maken, opgeslagen voor toekomstig gebruik. In 2025 maken we templates voor diverse typen series die elk hun eigen instelling van de opties behoeven: indoor sprint, indoor langer, outdoor sprint, outdoor langer. Het wordt dan mogelijk om de betreffende file te selecteren via de knop ‘doorzoeken’. Vervolgens moet achter ‘event template’ de optie ‘use default’ worden aangevinkt.

PAS OP: die optie overschrijft alle zelf ingestelde opties in § 5.1 t/m § 5.8. Hij moet dus op ‘none’ staan als je geen gebruik wilt maken van een template.

Zelf maken van template: open een serie/event (zie § 10.1), geef deze een passende naam, bijv. ‘indoor sprint’ en bewaar hem. Alle op dat moment geldende opties worden dan meebewaard. NB: bewaar die file NIET in D:\wedstrijdVandaag of de D:\uitslagen, want deze mappen worden na de wedstrijd geleegd.

Event Directory: C:\Users\ETU\Documenten\Uitslagen.


Tool Bar: Regelt welke knoppen boven de finishfoto’s komen. De hierboven aangevinkte knoppen zijn degene die wij gebruiken.

Lane Bar: Projecteert links en/of rechts van de finishfoto’s een balk met baannummers; kies ‘both’.

Time Tracking: All cameras. Hierdoor worden de beelden van de camera’s gekoppeld aan de tijd na het startschot.


Tool Bar: Regelt welke knoppen worden getoond in het uitslagenvenster

Fields: Regelt welke velden worden getoond in het uitslagenvenster

Default precision: Kies hier voor <Thousandths>. Dan zullen de uitslagen met duizendsten worden getoond op je scherm maar in de uitslagen afgerond op honderdsten.


Time Precision: Standaard op <on screen>.

Input Map: C:\Users\ETU\Documenten\Uitslagen.

Output Map: C:\Users\ETU\Documenten\Uitslagen.

Write Lif-file: Een Lif-file is een uitslagenbestand dat door externe software (atletiek.nu of Seltec kan worden gelezen). Op laptop 2 moet dit altijd aan staan. Op laptop 1 kan je ervoor kiezen het uit te zetten. Dan zal een uitslag en finishfoto wel worden opgeslagen (en later, bijv. via laptop 2 worden aangevuld of bewerkt), maar nog niet worden gepubliceerd.

Opm.: In veel wedstrijden doen we de korte loopnummers op de hoofdlaptop, maar de langere nummers op de 2e laptop. Dat betekent dat bij wisseling van onderdeel deze optie moet worden aangepast. Zie verder § 11.4.


Status: Klok moet status ‘aan’ hebben. Bij meer dan één klok moeten wijzigingen in dit tabblad voor elke klok apart worden doorgevoerd.

Script: ETU led klok.lss.

Seriële poort: COM poort wordt automatisch toegewezen. Dat is normaal COM 3.

Baud: 9600 bps.

Klok tijd: Normal

Pauzelengte: 3,0

Correctie: 0,010.

Stoppen: op Finish (bij finishen in banen) en Pauze (bij langere looponderdelen om de doorkomsttijden te tonen). Steeds alle andere vakjes met vinkjes wegklikken

NB: Dit betreft de tweezijdige LED-klok. Voor de andere schermen, inclusief de projecties op atletiek.nu en Volta gelden andere waarden.








Windmeter: Lynx.

Seriële poort: ETU Vision pro 1 (Camerahuis).

Standaard mode: Klik op de gewenste afstand.

Opm 1: Gewenste afstand is ook in te voeren in de wedstrijdinformatiezone van het serievenster (zie § 3.2.2).Dat moet dan wel voor elke serie opnieuw weer worden ingevoerd.

Opm 2: De wedstrijdorganisatieprogramma’s Atletiek.nu en Seltec kunnen de gegevens voor de windmeter opnemen in de eventfiles. In dat geval wordt de standaardmode per serie automatisch ingevuld, zodat je dat niet langer zelf hoeft te doen.

Instellingen voor het gebruik met het Ipico chip systeem in samenwerking met FinishLynx. Niet relevant over baanwedstrijden.

Het signaal van het startpistool wordt door een startzender die de starter bij zich heeft draadloos verzonden naar een ontvanger die op de camera is gemonteerd (zie § 1.6).

Zet de startzender aan via de groene aan/uitknop recht onderaan. Bij het opstarten geeft de startzender enkele pieptonen.

Controleer de batterijstatus, door nogmaals kort op de aan-uit-knop te drukken. In het display is dan status van de batterij af te lezen. Deze mag niet lager zijn dan +/- 60%. Zo nodig even snel opladen (in +/- 30 minuten). De oplader ligt in een van de grijze boxen.

Monteer de antenne aan de bovenkant van de startzender. Aan de onderkant wordt de startkabel aangesloten met de zwart-groene bananenstekker.

Met de knop linksboven (afgeplakt) kun je een proefstart maken. D.w.z. je verzendt daarmee een startsignaal, dat ervoor zorgt dat de tijd gaat lopen. Hiermee kun je nog vóór het pistool is aangesloten controleren of de startzender en -ontvanger werken. Ongeveer 2 tot 3 seconden na een startsignaal hoor je in de zender een zachte piep, deze piep geeft aan dat de zender in principe werkt.

De groene knop rechtsboven herhaalt het vorige startsignaal. D.w.z. dat de zender het tijdstip van de laatste start nogmaals verzendt naar de software. Dit kan nodig zijn als er een storing is opgetreden waardoor dat startsignaal niet was aangekomen.

De manier waarop het startpistool op de startzender wordt aangesloten hangt af van het type startpistool: 1) een gewoon pistool, 2) een akoestisch pistool met megafoon, of 3) een akoestisch pistool met luidsprekerset.

Als met een gewoon pistool wordt gewerkt, moet de roze startsensor (zie §1.6) aan het uiteinde van de startkabel worden geklikt. De dubbele bananenstekker aan het andere uiteinde wordt onderin de startzender geplugd. De starter brengt zijn eigen 9mm startpistool en munitie mee en plaatst de kabel met roze sensor hier boven op. Hij ontvangt de startzender in een tasje dat met de broekriem om het middel kan worden vastgebonden. Het tasje kan ook bevestigd worden op het startersplateau.

Let op dat de starter bij regen het starterstasje en de roze sensor niet in de regen laat liggen.

Spreek de starter er vooraf op aan dat hij dat dan ook doet en droog opbergt of meeneemt.

In plaats van een gewoon startpistool gebruiken we tegenwoordig meestal een akoestisch startpistool. Dit heeft een aantal voordelen:

* Kinderen zijn minder vaak bang voor dit startsignaal;

* Geen kruiddampen die vooral indoor blijven hangen

* Het signaal wordt direct aan de startzender doorgegeven, niet via een geluid dat de sensor moet opvangen. Dit is minder foutgevoelig.

De ETU heeft twee akoestische startpistolen, beide van Seico. Het oude pistool is alleen geschikt in combinatie met een megafoon. Het nieuwe Seico-pistool kan óók met de luidsprekers worden gecombineerd. Het nieuwe pistool heeft bovendien een vergrendeling op de trekker om een onbedoeld startschot te voorkomen. De starter moet door die vergrendeling heendrukken om het startschot te geven. Het oude pistool heeft die beveiliging niet.

* **Megafoon en accu**. Een externe accu - in een tasje - voorziet de megafoon van stroom. Plug de connnector die uit het accutasje komt achterin de megafoon en hang het accutasje aan het statief van de megafoon. Wikkel het stroomdraad zonodig een paar keer om de megafoon heen zodat niemand erover kan struikelen.

* **Startzender en pistool**. Zet de startzender aan (zie § 6.1). Steek de dubbele bananenstekker van de startkabel onderin de startzender (NB: de twee pluggen moeten het in het goede gat – met corresponderende kleur). De rode sensor op de connector moet worden verwijderd. De connector klik je aan de connector van de kabel die onderaan het pistool is geschroefd. De startzender kan nu in het starterstasje dat je aan het statief van de megafoon hangt.

* **Pistool en megafoon**. De kabel onderaan het pistool heeft een aftakking met bananenstekker. Die plug je achterin de megafoon.

* Een **headset** voor de starter wordt met een bananenstekker in het handvat van het pistool geplugd.

Met het akoestische startpistool kun je kiezen tussen twee geluidssignalen: een knal of een piep. Daarvoor heeft de aan-uit-schakelaar drie standen. Onderste stand is uit, midden levert een piepsignaal en de bovenste een knal.

Bovenop het startpistool zit een compartiment voor AA-batterijen.

Het startpistool is voorzien van een oranje lampje dat brandt als het pistool klaar is voor een start. Gebeurt dit niet, dan moeten de batterijen worden vervangen.

Voorin de loop zit een lamp die opflitst bij een startschot en zo het vuur uit de loop van een gewoon pistool nabootst. Toeschouwers kunnen deze flits gebruiken om de start van een race te klokken.

Aan de bovenkant van de megafoon zit een volumeknop die indoor op 5 en outdoor op 7 moet staan. NB: deze is afgeplakt ter bescherming tegen regen.

Speciaal voor de atletiekbaan Maarschalkerweerd hebben we een systeem met vier extra speakers die achter de startblokken kunnen worden geplaatst. Dit zit in twee aparte kisten met een bijbehorend karretje. Het kan ook elders worden gebruikt, maar dan moet wel het vervoer worden geregeld.

Het systeem bestaat uit twee hoofdonderdelen:

1. De starterskist (pistool, startzender, etc.)

2. De geluidskist (luidsprekers, ontvanger en aansluitmateriaal)

* **Startzender en pistool.** De dubbele bananenstekker van de startkabel gaat onderin de startzender. De rode sensor op de connector moet worden verwijderd. De connector klik je aan de connector van de kabel die onderaan het pistool is geschroefd.

* **Pistool en 2e zender**. De plaats van de megafoon wordt nu ingenomen door een klein zendertje voor het geluidssignaal. De kabel onderaan het pistool heeft een aftakking met bananenstekker. Die plug je in het zendertje.

* De **headset** voor de starter wordt met een bananenstekker onder het handvat van het pistool geplugd.

* Zet beide zenders aan, en stop ze in het starterstasje.

In deze kist zijn de meeste onderdelen al aangesloten:

* een ontvanger van het (draadloze) startsignaal, met daarop een volumeregelaar

* Een versterker met reserve-zekering (geplakt op versterker).

* Een accu (met reserve accu), die het systeem van stroom voorziet)

Sluit de vier luidspreker (met de twee korte en twee lange kabels) aan op de aansluitpunten aan de buitenkant van de kist, en zet ze aan met een aan-uitknop, die ook aan de buitenkant van de kist zit.

Een proefstart is een test of het systeem naar behoren reageert op een startschot. D.w.z. dat het systeem het startsignaal ontvangt en de tijdklok en windmeting in werking zet. Een proefstart doe je nadat het startmateriaal is aangesloten, maar kan ook tijdens een wedstrijd, bijvoorbeeld voor aanvang van een nieuwe loopafstand, als het startersmateriaal is verplaatst.

Zorg dat de tijdklok op 0 staat. Dat kan door te klikken op het icoon ‘nieuwe serie’ .

Zorg bij de instellingen dat de wind wordt gemeten. Ga naar Bestand > Opties > Tabblad Windmeter en kies bij ‘standaard mode’ voor een sprintonderdeel (bijv. 100m).

Gebruik het startpistool om een startschot te geven. Buiten moet je nu kunnen zien dat de tijdklok op de jurykar is gaan lopen. Op de laptop wordt de lopende tijd weergegeven met daarnaast de tekst Running’


In de camera-informatiezone moeten de waarden van de windmeting te zien zijn.

Een nulstart (ook: nultest of zero-gun-test) is een test of het systeem exact nauwkeurige finishtijden genereert. Zo’n nulstart is een verplicht onderdeel van de voorbereidingen. Hij moet in samenspraak met de scheidsrechter lopen worden uitgevoerd en worden opgeslagen als bewijs dat de apparatuur geijkt was tijdens de wedstrijd.

Bij de nulstart wordt een situatie gecreëerd waarin starttijd en finishtijd samenvallen. Daarvoor wordt het startpistool afgeschoten terwijl het zich op de finishlijn bevindt. De flits uit het pistool is te zien op de finishfoto en kan worden ‘geklokt’. Het startpistool produceert een starttijd en met de finishfoto kan een eindtijd worden vastgesteld. Deze twee tijden worden afgetrokken en het resultaat moet minder dan 0,001 seconde zijn.

Het uitvoeren van een nulstart vereist ervaring met de standaardhandelingen van de ET tijdens een serie (hoofdstuk 10) en bij het vaststellen van de uitslag (hoofdstuk 11). Het onderstaande veronderstelt dus dat je die handelingen beheerst.

Zorg dat bij *Opties-> Tabblad Resultaten* de nauwkeurigheid ‘Duizendsten’ staat.

Open een nieuwe serie en noem deze ‘nulstart + [datum vandaag]’. Klik op *Event > Zero gun test*. Er verschijnt een pop-up venster met knoppen om de opname te starten en te stoppen. De starter moet op de finishlijn gaan staan met het gezicht naar de camera, het pistool voor zich boven de finishlijn houden, licht heen en weer bewegen (om de ACM te activeren). Klik nu in het pop-up-venster op de startknop (=camera aan), laat de starter schieten en klik meteen op de stop-knop (=camera uit).

Op de finishfoto die nu is aangemaakt is de lichtflits van het akoestische pistool te zien als een verticale lijn, of de rookpluim uit het gewone pistool als een lichte vlek.

| | |

| --- | --- |

|  |  |

| rookpluim uit gewoon pistool | lichtflits uit akoestisch pistool |

Zet de vergroting op 400%. Aan het begin van de rookpluim zie je een paar gekleurde streepjes. Zet de haarlijn op de gekleurde strepen links van de rookpluim, of op de lichtflits en enter de gemeten tijd. Deze wordt zichtbaar in de werkbalk boven de foto en moet 0,001 of lager zijn. Sla op met de S-knop.



De netwerkkabel van IdentiLynx camera mag pas worden aangesloten als de FinishLynx-hoofdcamera is geïnstalleerd en werkt. De kabel gaat achterin de IdentityLynx, en het andere einde in een PoE-poort van de Netwerk-Switch.

De IdentiLynx camera start zichzelf dan op en maakt automatisch verbinding met de FinishLynx-software. Rechts onder in het scherm van de laptop loopt een groen balkje dat de voortgang weergeeft. Het opstarten duurt ongeveer 1 minuut. In het Hardware Controlevenster (zie § 3.2.1) verschijnt nu een tweede cameraregel, met daarin het woord camera 2, of ETU IdentityLynx 1.

In deze 2e cameraregel staat onder het kopje ‘opname’ een veld met ofwel ‘ja’ ofwel ‘nee’. Dit geeft voor elke aangesloten camera aan of deze de volgende serie wel of niet zal gaan opnemen. Een klik op dit veld zorgt voor wisseling tussen ‘ja’ en ‘nee’.

Via de pictogrammenrij kun je nu deze camera inregelen. Met kom je bij de instellingen van de IdentiLynx, maar de waarden daarvan zijn standaard en nauwelijks te veranderen.

Belangrijker is de 2D-uitlijningsknop . Een klik daarop geeft het beeld uit de vooraanzichtcamera op het scherm. Vervolgens kun je uitlijnen. Het richten van de camera op de finish moet handmatig (=de camera met statief in de goede richting plaatsen). Diafragma instellen, in- en uitzoomen, en scherpstellen kan met de instelknoppen in de software.

Sluit deze laptop of de notebook aan, inclusief netwerkkabel, muis en eventueel een extern numeriek toetsenbord, en zet hem aan.

**Belangrijk**: De laptop ET-2 of de indoor-netbook mogen pas worden aangezet als de FinishLynx (hoofd) camera ET-1 met alle rand apparatuur is aangesloten, en FinishLynx al draait op laptop 1!

We gebruiken een losse WIFI Internet Router (L 2020).

Sluit het 230v oplaadkabeltje aan en druk 5 seconden op de aan-knop,

(Na afloop van de wedstrijd weer 5 seconden op de knop drukken om uit te zetten).

De meeste wedstrijden gebruiken momenteel atletiek.nu om hun inschrijving te organiseren en hun uitslagen te publiceren. In Utrecht wordt in plaats daarvan vaak Seltec gebruikt.

ETU kan daarnaast de uitslagen met finishfoto’s tijdens de wedstrijd op de website <https://www.etutrecht.nl/Uitslagen/mappen.php> zetten.

Daarvoor moeten voor elke wedstrijd de juiste verbindingen worden gelegd. Dit doen we via laptop ET-2, of (bij indoorwedstrijden) de notebook. Laptop 1 staat op vliegtuigstand en kan die verbinding niet maken.

Op de taakbalk van de 2e laptop staan de volgende iconen:

| | | |

| --- | --- | --- |

|  |  |  |

| Netwerk | Atletiek.nu | ET-Utrecht website |

Klik op het netwerkicoon  . Klik vervolgens op het beschikbare “**ETU.Prive**” netwerk en voer het wachtwoord in. NB: Met een ander netwerk werkt de koppeling met de ETU-website niet.

Open het  ETU programma. Daarop opent het scherm ‘*Uploaden’.*


Voer in het Uploaden-scherm de plaatsnaam van de wedstrijd in en klik op OK.

Het programma opent nu het scherm ‘Uploaden naar www.eutrecht.nl’. Vink daarin de optie “Na het starten mappen op server maken/controleren” aan. Het veld met de plaatsnaam en de knop eronder kleuren groen. Vanaf nu zal iedere keer dat een uitslag wordt opgeslagen, deze uitslag inclusief finishfoto op <https://www.etutrecht.nl/Uitslagen/mappen.php> komen te staan.

Dit scherm kun je tijdens de wedstrijd open laten staan. Het zal dan een overzicht geven van bestanden die naar de etu-website zijn verzonden. Sluit je dit scherm, dan kom je er weer in terug door opnieuw op de ETU-knop op de taakbalk te klikken.

Open het via  het atletiek.nu programma (voorbeeld hieronder is een gedeelte van hele pagina).

 

Ga links naar ELEKTRONISCHE TIJDWAARNEMING *SYNC* en klik op instellingen.

Vul rechts de synchronisatie code in. Deze code moet je van het wedstrijdsecretariaat krijgen.

Als er is ingelogd verschijnt op de taakbalk rechtsonder informatie over de voorgang op Atletiek.nu.

Tijdens de wedstrijd kun je via de knop *‘Status’* informatie krijgen over het succes of het mislukken van synchronisaties per serie.

1. Start de Timing Client.

2. Klik op “Apparaten”.


3. Klik op “FinishLynx”. En sleep deze naar rechts.


4. Vul bij “Invoerfolder” en “Uitvoerfolder” de map in die is ingesteld in FinishLynx. Dit is bij ons D:\Uitslagen 

5. Klik op het kruisje om het venster te sluiten. De Timing Client is nu in de basis ingesteld.

6. Klik op “Uber Internet verbinden”.


7. Vul de code in die je van het secretariaat hebt ontvangen en klik op “Verbinden”.


8. De Timing Client maakt verbinding.

9. De Timing Client vraagt om een bestandsnaam voor de database, kies hier een unieke naam voor; zodat je geen bestaande database kunt overschrijven en klik op “Opslaan”.

10. De Timing Client downloadt de database. Als alles goed gaat is het bolletje bij “Verbinding” groen. Afhankelijk of er al series beschikbaar zijn krijg je die te zien. Indien het bolletje rood is, controleer dan de internetverbinding, en informeer het secretariaat.


11. Klik op “Automatik Modus”. De knop zal langzaam pulsuren in de kleur groen.

12. Zodra het secretariaat de series indeelt komen deze in de linkerkant beschikbaar. Na het klikken op een serie verschijnen de atleten in het middenste deelvenster.


Als alle apparatuur is aangesloten, de camera uitgelijnd, de FinishLynx software draait en de synchronisatie met het wedstrijdsecretariaat via atletiek.nu resp Seltec, en met de EUT-website op orde is, zijn we klaar om de wedstrijd te beginnen.

Maar enkele instellingen van FinishLynx variëren per looponderdeel. Deze instellingen, die ook *tijdens* een wedstrijd moeten worden aangepast, bespreken we in dit hoofdstuk. De belangrijkste wijzigingen treden op bij wisseling tussen *korte* loopnummers (die in banen finishen) en *langere* nummers waar alle atleten in de binnenste banen finishen. Voor de korte loopnummers geldt bovendien dat de instellingen voor de windmeting kunnen variëren per onderdeel.

Voor elk onderdeel moet in de software worden ingesteld vanaf welk moment wordt gemeten en hoe lang, conform de voorschriften van het wedstrijdreglement (art. 163,12 en 521). Bij onderdelen t/m 110H wordt gemeten vanaf het startschot. De duur van de meting is als volgt:

* 60m, 80m, 100m en 60mH: 10 seconden

* 80mH, 100mH en 110mH: 13 seconden

* Bij de onderdelen 150 en 200 wordt 10 seconden lang gemeten *vanaf het moment dat de eerste loper het rechte eind bereikt*.

* Bij onderdelen langer dan 200 meter is er géén windmeting

Als de wedstrijd met atletiek.nu of Seltec werkt, worden die instellingen *automatisch* aangepast voor elke serie die wordt gelopen. Na het laden van een nieuwe serie kun je in de wedstrijdinformatiezone checken hoe de windmeting staat ingesteld.


Is de windmeting niet automatisch al goed ingesteld, dan kun je dat zelf doen via Opties > Tabblad Windmeter (zie § 5.7). **De gekozen instelling geldt voor alle volgende series**, totdat deze instelling wordt veranderd.

Selecteer in het tabblad Windmeter in het pull-down-menu achter ‘Standaardmode’ het juiste loopnummer. Bij enkele onderdelen (100m, 100mH en 110mH) worden het correcte aantal seconden na het startschot en tijdsduur van de meting dan al ingevuld.

Bij de 150m en 200m moet volgens het reglement de meting worden gestart als de eerste loper het rechte eind bereikt. Om dit mogelijk te maken moet de standaardmode worden ingesteld op ‘Handstart’ (of ‘Manual’). Bij deze modus gaat de windmeting pas lopen wanneer je zelf het commando geeft. Dit kan via de toetscombinatie Alt-W. Uiteraard betekent dit dat je tijdens een serie extra alert moet zijn. Zet in deze series éérst de camera aan, en wacht vervolgens het juiste moment af om de windmeting te starten.

De optie ‘handstart’ moet je ook aanvinken bij de lange loopnummers, waarbij je juist *geen* wind hoeft te meten.

Voor de korte loopnummers moeten de volgende instellingen gelden:

| | |

| --- | --- |

| Uitslagverwerking op hoofdlaptop | File > Options > Tabblad *Database* (zie § 5.5) Write Lif File: kies ON; klik op OK |

| Venster-layout | File > Options > Tabblad *Event* (zie § 5.2) Venster layout optie 1 |

| Windmeting | Wordt meestal automatisch aangepast aan het looponderdeel. Zo niet: File > Options > Tabblad *Wind* (zie § 5.7) Kies achter ‘standaardmode’ de instellingen zoals hierboven uitgelegd; klik op OK |

| Klok stopt bij finish | File > Options > Tabblad *Scoreboard* (zie § 5.6) Selecteer de bovenste klok in de rij (‘ETU’) Kies achter ‘Stoppen’ voor *finish* en vink alle andere opties in die regel uit; klik op OK. |

| IndentityLynx uit | Ga naar het Hardware Control Window (Alt-F1 of Window >Camera Settings) Klik in de cameraregel ***van de IndentyLynx*** op het vak onder ‘Capture’, tot daar het woord ‘no’ staat. NB: het aanlaten van de IdentityLynx bij korte onderdelen is geen probleem, maar verkleint de ruimte voor de finishfoto op je beeldscherm. |

| Uitslagen koppelen aan banen (niet aan startnummers) | Ga naar het Event Window. Dit kan door een serie te openen. Klik op  onder de menubalk voor een lege serie, of via Venster op een al geladen serie. In de werkbalk van de beeldzone vind je een knop die de identificatiewijze aangeeft:  = atleet wordt geïdentificeerd door het startnummer  = atleet wordt geïdenticeerd door het baannummer  = atleet wordt geïdentificeerd door het licentienummer  = geen identificatie binnen FinishLynx. Tussen deze vier opties wordt geswitcht als je erop klikt. Kies  |

Voor de lange loopnummers moeten de volgende instellingen gelden:

| | |

| --- | --- |

| Uitslagverwerking op 2e laptop | **Alleen als de uitslagen verwerkt worden op de 2e laptop (zie § 11.4)**: File > Options > Tabblad *Database* (zie § 5.5) Lif-bestand opslaan: kies UIT; klik op OK |

| Venster-layout | File > Options > Tabblad *Event* (zie § 5.2) Kies desgewenst venster layout optie 3 |

| Windmeting | Wordt voor wedstrijden met atletiek.nu automatisch aangepast aan het looponderdeel. In andere gevallen: File > Options > Tabblad *Wind* (zie § 5.7) Kies achter standaardmode voor <handmatig>. Klik op OK. |

| Klok pauzeert bij finish en loopt vervolgens door | Bestand > Opties > Tabblad *Scpreboard* (zie § 5.6) Selecteer de bovenste klok in de rij (‘ETU’) Kies achter ‘Stop’ voor *pause* en vink alle andere opties in die regel uit; Klik op OK. |

| IndentityLynx aan | Ga naar het Hardware Control Window (Alt-F1 of Window >Camera Settings) Klik in de cameraregel ***van de IndentyLynx*** op het vak onder ‘Capture’, tot daar het woord ‘ja’ staat. |

| Extra deelscherm in de beeldzone | Ga naar het Event Window. Dit kan door een serie te openen. Klik op  onder de menubalk voor een lege serie, of via Venster op een al geladen serie. Als het goed is deelt nu de *beeldzone* zich nu in twee blokken naast elkaar: één voor de FinishLynx (links) en één voor de IdentityLynx (rechts). Voor lange loopnummers willen we nog een *derde blok* over de volle breedte van het scherm. Klik daarvoor **in de wedstrijdinformatiezone** op de naam van de ETU Vision pro 1 camera (=de hoofdcamera). Er verschijnt een pop-up die aangeeft wáár in de beeldzone de finishfoto komt. Links is al ingevuld. Vink ‘Onder’ aan. **NB: FinishLynx onthoudt deze instelling NIET, en dus moet deze handeling voor elke serie worden herhaald! Ben je dit vergeten, dan kan het ook achteraf nog worden aangepast.** |

| Uitslagen koppelen aan startnummers (niet aan banen) | Linksbovenin de twee blokken voor hoofdcamera vind je een knop die de identificatiewijze aangeeft:  = atleet wordt geïdentificeerd door via startnummer  = atleet wordt geïdenticeerd door baannummer Tussen de opties wordt geswitcht als je erop klikt. Kies . Doe dit voor beide deelvensters. |

Tijdens de wedstrijd doorloopt de ET voor elke serie de volgende stappen, die hieronder verder worden toegelicht:

1. Vóór de start:

1. een nieuwe serie openen in de software;

2. de start-vrijgave-lamp aanzetten

2. Na het startschot:

1. de start-vrijgave-lamp uitzetten

2. checken of de tijdmeting is gestart

3. de camera aanzetten voor het opnemen van de finish

3. Na de finish:

1. de camera uitzetten

2. de uitslag vaststellen

3. de uitslag opslaan


****Voordat je de start kunt vrijgeven moet je eerst een serie aanmaken of openen. Gebruik daarvoor de kaartenbakiconen.

Deze betekenen (van links naar rechts):

* open de *vorige* serie van de startlijst en zet hem klaar voor de start,

* laat mij een serie kiezen uit de startlijst, en zet de gekozen serie klaar voor de start

* open de *volgende* serie op de startlijst, en zet deze klaar voor de start. Deze optie is de standaardoptie die je tijdens wedstrijden gebruikt.

Voor het openen van het allereerste looponderdeel klik je op het middelste icoon. Daarop verschijnt de volgende pop-up.


Klik op de knop *Load Schedule* en selecteer in het vak daaronder de juiste serie (normaal gesproken de bovenste). Bevestig met een klik op *OK*. Als het tijdschema is geladen zul je gedurende de rest van de wedstrijd voornamelijk het rechtse kaartenbakicoon gebruiken om na het bewaren van een uitslag de eerstvolgende serie te openen.

Er kan maar één serie tegelijkertijd open zijn. Als je een serie probeert te openen terwijl er nog een andere geopend is (een vorige race die nog niet is opgeslagen en gesloten) zal het systeem vragen of die eerst opgeslagen moet worden of dat hij verwijderd mag worden. Kies wat van toepassing is: verwijderen als het een testje betrof, bewaren als het om een werkelijke serie ging.

Na opening van een serie verschijnt in de *deelnemers- en uitslagenzone* (zie § 3.2.2.) de deelnemerslijst. Je kunt dan checken of de juiste serie is geladen, bijvoorbeeld aan de hand van papieren deelnemerslijsten die je krijgt van de organisatie, of in Seltec op laptop 2, of door kort overleg met de startcommisaris.

In de *wedstrijdinformatiezone* staat de naam van de serie, bijvoorbeeld 100m serie 1, en instellingen voor de windmeting. Ook die kun je nog even checken.

Bovenin de *wedstrijdinformatiezone* vind je een geel blokje, dat aangeeft dat het systeem klaar is om een startsignaal voor deze serie te ontvangen.

Is er geen deelnemersbestand voor een serie dan kan je nog steeds tijden toewijzen. Dit komt in de praktijk vooral voor als een of meer atleten moet overlopen.

****Maak dan steeds een nieuwe serie aan met het icoon

Vervolgens kun je in de deelnemers- en uitslagenzone handmatig atleten toevoegen. Voeg in dat geval alleen de startnummers van de uitgeprinte deelnemerslijst toe, en wijs de tijden toe. Het is dan aan de organisatie om deze gegevens verder te verwerken.

Als je hebt gecontroleerd dat de juiste serie is geopend en het systeem klaar is, kun je de starter het signaal geven dat er gestart kan worden.

Plaats de aanwijzer op het scherm alvast op het opnamepictogram om later de opname van de finish te kunnen activeren.

Zet de start-vrijgave-lamp aan met de handschakelaar naast de Hoofdlaptop. De starter krijgt zo het signaal dat hij het startschot mag geven. Eventueel kun je ook via de portofoon bekend maken dat er kan worden gestart.

Als het startschot wordt gegeven, geeft de laptop een piepsignaal en gaat de tijd lopen. Je kunt op veschillende manieren zien dat dit zo is:

In plaats van het gele blokje bovenin de wedstrijdinformatiezone komt een groen blokje. Bovendien begint rechtsbovenin het hoofdscherm een teller te lopen met daarnaast de woorden ‘Tijd loopt’.

Na de start zet je de startvrijgavelamp uit en zet je de camera aan (of eigenlijk: in de opnamestand) met een klik op het opname-icoon . Dit icoon zal veranderen in , om aan te geven dat de camera aanstaat.

Voor de korte afstanden zet je de opname *direct na de start* aan, en bij de langere loopnummers pas als de eerste atleet ongeveer 50 meter voor de finish is.

Om het opnemen te stoppen klik je weer op het opname-pictogram . Wacht daarmee tot je zeker bent dat alle deelnemers zijn gefinisht. Vooral bij lange loopnummers kun je makkelijk nog een achterblijver over het hoofd zien.

Let op dat er tijdens de wedstrijd niemand door de finish loopt (juryleden, ouders, of gefinishte atleten die terug willen lopen). Dit veroorzaakt ongewenst beeld op de finishfoto, dat later weer verwijderd moeten worden.

Als er tijdens het opnemen op de kortere afstanden anderen dan de deelnemers door de finish lopen t/m 400 meter stopt de tijdklok op de jurykar. Met snel reageren, kun je de deze klok weer laten doorlopen via het pulldownmenu klok > start of door de toetscombinatie Alt-R. Tijdens de lange looponderdelen pauzeert de tijdklok alleen, en loopt hij na drie seconden gewoon door.

Als er een valse start wordt gemaakt moet de tijd worden gereset. Dit doet je met het icoon . Check het gele blokje om te zien of het systeem klaar is voor een nieuwe start. Zo ja, zet de startvrijgavelamp opnieuw aan.

Het vaststellen van de uitslagen kan beginnen zodra de eerste loper is gefinisht. Houd dan intussen wel in de gaten wanneer de laatste loper binnenkomt en je de camera dus uit kunt zetten.

De uitslagbepaling werkt anders voor onderdelen die in vaste banen worden gelopen (alles tot en met 400m) en voor de langere afstanden, waarin alle atleten finishen in de binnenste banen. Omdat de uitslagbepaling bij de lange afstanden iets eenvoudiger is dan bij banen, beginnen we daarmee.

NB: uitslagbepaling kan gebeuren op de hoofdlaptop, maar ook op de laptop 2. Hieronder beschrijven we hoe het werkt op de hoofdlaptop. In § 11.4 leggen we uit wat er verandert als laptop 2 hiervoor wordt ingezet.

Na een serie zie je in de beeldzone van het Serievenster de beelden van de FinishLynx (camera 1) en van de IdentityLynx (camera 2) naast elkaar. De beelden van de FinishLynx zie je daaronder zelfs een twee keer, zodat er ruimte is voor méér atleten. Is dat onderste deelscherm er nog niet, dan kun je dat zelf nog toevoegen. Volg daarvoor de instructie ‘*Extra deelscherm in de beeldzone*’ in § 9.3).


Vóór je beelden krijgt zoals in het voorbeeld hierboven, kan het zijn dat je eerst nog wat moet schuiven in de scrollbars onder en rechts van de afbeeldingen, of dat je moet in- of uitzoomen via de plussen en minnen in de werkbalk. Zoomen kan ook via het veld rechts van de plus en de min (50% geeft meestal een goed beeld)

In het voorbeeld hierboven is de uitslag van alle atleten al toegewezen. Dat kun je zien aan de rode verticale haarlijn op hun borst, die voorzien zien van hun startnummer. Ook kun je in de deelnemerslijst zien dat er een tijd achter hun naam is toegevoegd.

Bij lange loopnummers wijzen we tijden toe aan startnummers. Dat kan alleen als in de balk boven de foto het startnummericoon  is geselecteerd. In het tekstvak links daarvan kun je dan het atleetnummer invoeren.

Klik op de finishfoto en er verschijnt een rode verticale haarlijn. Als je de linkermuisknop ingedrukt houdt, kun je die haarlijn naar links en rechts bewegen. Beweeg de haarlijn tot het eerste deel van de romp van de atleet en laat de muisknop los. Met de pijltjestoetsen naar links en rechts op het toetsenbord kan je nog kleine correcties toepassen. Zo selecteer je één van de honderden smalle beeldjes die in de finishfoto aan elkaar zijn geplakt – en dus selecteer je een tijd.

Bovendien selecteer je het bijbehorende videofragment van de IdentityLynx-camera en krijg je een vooraanzicht van die atleet waarop het startnummer te zien valt. Is dat startnummer niet goed te zien, doordat er een andere atleet vóór loopt, of de atleet juist bij het finishen zijn hand voor het startnummer houdt, dan kun je op het beeldmateriaal uit de IdentityLynx klikken en met de muisscroll de video van de finish vooruit en achteruit bewegen. Meestal is dan het startnummer wel even te zien. Als ook dat geen duidelijkheid over het startnummer oplevert, dan sla je die atleet even over, en zie je later op de startlijst welke atleet nog geen tijd heeft gekregen. Ook kan de lijst die een aankomstjury aanlevert helpen om de identiteit vast te stellen.

Als het startnummer duidelijk is en de haarlijn op zijn plek staat, typ je dit nummer in. Je kunt daarvoor het losse numerieke toetsenbord gebruiken. Druk vervolgens op ENTER of op de muisscroll. Op dat moment wordt de tijd vastgelegd, en verschijnt hij als het goed is achter de naam van de atleet in de deelnemerszone. Bovenaan de haarlijn zie je nu de positie en het startnummer van deze atleet.

(Als dat laatste niet gebeurt, dan moet je even een instelling aanpassen. Ga naar in de menubalk naar Finishfoto > Overlay > Linelabels. Typ in het tekstvakje ‘%4;%5’).

Heb je per ongeluk op ENTER gedrukt en onbedoeld een tijd vastgelegd, dan kun je die tijd achter de naam van de atleet in de deelnemers- en uitslagenzone eenvoudig verwijderen.

Je krijgt een waarschuwing (piep en pop-up-menu) als je een tijd probeert vast te leggen voor een startnummer dat niet in de lijst voorkomt. Check dan het nummer dat je hebt getypt. Klopt het nummer niet? Klik op Cancel in de pop-up, en probeer opnieuw met het juist nummer. Klopt het nummer wel? Klik dan in de pop-up op OK, en FinishLynx voegt een atleet met jouw ingevoerde nummer toe aan de lijst. NB: dit leidt tot een aanpassing van de deelnemerslijst binnen FinishLynx, waardoor soms de synchronisatie met de lijsten van het wedstrijdsecretariaat kan gaan haperen. Noteer dit dus, en overleg met het secretariaat.

Ook als je een nummer probeert in te voeren waaraan je al eerder een tijd hebt toegevoegd, krijg je een waarschuwing: ‘deze atleet heeft al een tijd’. Klik op OK om de oude tijd te overschrijven met een nieuw gekozen tijd, of op Cancel om de eerder vastgestelde tijd voor die atleet te laten staan.

Het systeem geeft óók een waarschuwing als een tijd heel dichtbij een eerder ingevoerde tijd van een andere atleet ligt. Dit kan aanleiding zijn nog eens precies te kijken welke van de twee atleten de snelste tijd krijgt toegewezen. Klik op OK als je je niet bedenkt.

Deze handeling herhaal je voor iedere atleet. Je kunt ermee beginnen nog vóórdat de laatste loper is gefinisht. Maar in sommige gevallen is het juist handig om met de laatste loper te beginnen. Dit is verstandig als er atleten zijn gelapt. Van hen staat namelijk niet alleen hun finish op de foto, maar óók hun laatste doorkomst(en). Als je dan met de laatste (gelapte) lopers begint, dan kom je later dezelfde atleet opnieuw tegen op de foto, namelijk bij zijn/haar doorkomst. Heb je dat niet in de gaten en probeer je deze atleet opnieuw een tijd toe te wijzen, dan protesteert het systeem en weet je dat je dat deel van de foto kunt negeren.

Als deelnemers niet starten of finishen, en bij valse starts of diskwalificaties moet dit in de uitslagenlijst worden aangetekend.

Klik op de naam van de betreffende atleet en klik op Status. In pop-up ernaast kun je de juiste optie aanvinken:


NB: als ET kunnen we alléén zelf vaststellen dat een atleet niet is gefinisht (DNF). De overige opties stellen wij niet vast, maar ofwel de startcommissaris of de scheidsrechter. We kiezen die dus uitsluitend als deze personen ons daarover hebben geïnformeerd. De status kan altijd ook nog achteraf gecorrigeerd worden. Dat doen we meestal op Laptop 2 (§ 11.5.2).

Als de finishfoto veel lege ruimte tussen de lopers bevat kun je deze eruit snijden of *croppen*. Ook kun je het beeld van een gedubbelde atleet die zijn laatste ronde ingaat en ander ongewenst beeld verwijderen uit de finishfoto.

Klik met de *rechtermuisknop* op de finishfoto en selecteer het gebied dat je weg wilt snijden. Er verschijnt nu een pop-up. Klik daarin op Croppen. De geselecteerde beelden verdwijnen, en de beelden die erachter komen schuiven op.

Zolang het uitslagenbestand met finishfoto nog niet is opgeslagen, kun je het croppen ongedaan maken. Ga daarvoor in de menubalk naar *Finishfoto > Uncrop*. Maar let op: als het bestand eenmaal is opgeslagen, is het croppen definitief en kun je de verwijderde beelden niet meer terughalen.

Bij de onderdelen met finish in vaste banen worden de tijden toegewezen aan banen, en dus indirect aan de atleet die in de betreffende baan stond ingedeeld. Daarvoor moet in de werkbalk boven de finishfoto het icoon voor baantoewijzing zichtbaar zijn (zie § 9.2).

Op de finishfoto is niet altijd direct duidelijk in welke baan een atleet loopt. Zie onderstaande foto.

De onderste atleet lijkt in eerste instantie in baan 2 te lopen. Maar bedenk dat de atleet boven de finish "zweeft" en dat het beeld door de camera opstelling soms iets kan vertekenen. In feite loopt deze atleet in baan 1. Hoe weet je dat? Kijk naar de winnende atleet. Zijn voet staat duidelijk in baan 2. Daarom kan de onderste atleet niet óók in baan 2 lopen en dus is baan 1 de enige optie.

Het soms lastig te bepalen in welke baan een atleet loopt. Zie ook de derde aankomende atleet met rood-wit shirt. Hij zweeft helemaal boven de baan.

Bij twijfel zijn er diverse manieren om alsnog duidelijkheid te krijgen over de baan.

1. De makkelijkste optie is om te kijken naar de kleding. Als je de clubkleding herkent, kunt je op de lijst met serie-indeling zien in welke baan de atleet van de betreffende club liep.

2. De tweede optie die we hebben is om te kijken naar relatie tot de andere atleten, zoals in het boven gegeven voorbeeld. Kijk dan vooral naar de voet van de atleten. Als een atleet met zijn voet de finishstreep raakt krijg je een wat misvormde voet te zien, maar voor de ET is dit juist prettig en duidelijk. De voet van de atlete op positie 5 is langgerekt te zien, maar staat duidelijk in baan 7.

3. De volgende mogelijkheid is soms om naar de schaduw op de baan te kijken.

4. Als je van een aantal atleten zeker weet in welke baan ze liepen, kunnen de anderen meestal makkelijker aan de overblijvende banen worden gekoppeld. Onduidelijkheid kan ontstaan als er banen leeg blijven. Noteer dus tijdens of voorafgaand aan een race in welke banen niet wordt gefinisht.

De buitenste banen zijn vaak het moeilijkste te bepalen. Het is daarom verstandig om tijdens het finishen de volgorde van binnenkomst op die banen op te schrijven.

Strikt genomen weten we niet altijd 100% zeker of het klopt. Als een atleet uit zijn of haar baan loopt kan het soms lastig zijn om te bepalen wie wie is.

Vooral bij pupillen komt het voor dat ze in een andere baan finishen dan ze zijn gestart. Dan zie je op de finishfoto bijvoorbeeld twee pupillen in dezelfde baan finishen. De snelste oplossing is dan meestal om deze serie meteen na hun finish op te vangen, en hen te vragen vlak voor de finishlijn te gaan staan in de baan waarin ze waren gestart. Vanaf de jurykar kun je dan de beelden van de finishfoto (kleuren van het tenue, haarkleur, e.d.) vergelijken met de werkelijkheid, en zo de juiste baan bepalen.

Bij het toewijzen van tijden is het handig om te beginnen met baan 1 en dan verder naar boven te werken. Net als bij de lange afstanden klik je op de finishfoto en er verschijnt een rode verticale haarlijn op de plaats van de cursor. Deze lijn kun je met de linkermuisknop ingedrukt naar links en rechts bewegen. Daarmee selecteer je een tijd. In het voorbeeld hierboven zie je helemaal links op de werkbalk de tijd (13,39 voor de atleet in het witte shirt). Met het bewegen van de haarlijn naar links of rechts zal je die tijd in dat vakje zien veranderen.

Bij de korte afstanden, als we tijden aan banen toewijzen, wordt aan de verticale haarlijn een extra element toegevoegd: een horizontaal streepje van een halve centimeter. In het voorbeeld staat dit helemaal onderaan de haarlijn. Dit streepje selecteert de baan. In het voorbeeld is baan 1 geselecteerd. Je kunt dat op twee manieren zien: A) het baannummer-vak links van de foto is rood voor baan 1; en B) in het tekstvak boven de foto (rechts van de geselecteerde tijd) staat het baannummer.

Bij het bewegen van de muis, met de linkerknop ingedrukt, gebeuren er nu twee dingen tegelijk: de haarlijn reageert op muisbeweging van links naar rechts, en het horizontale streepje reageert op muisbewegingen van onder naar boven.

Om een atleet een tijd te geven moet je – net als bij de lange afstanden – de haarlijn op het voorste deel van de romp zetten. ***Tegelijk*** moet je zorgen dat het horizontale streepje in de baan staat waarin deze atleet is gefinisht. Je moet dus checken of het goede vak links rood wordt en het juiste baannummer in het tekstvakje boven staat. Je kunt de linkermuisknop nu loslaten. Eventueel kun je met de pijltjestoetsen op het toetsenbord nog correcties aanbrengen.

Als de positie correct is druk je op ENTER of op de muisscroll. Daarmee wordt de uitslag voor die baan vastgelegd. Het baannummervak links van de foto wordt geel en de tijd wordt toegevoegd achter de naam van de atleet in de deelnemers- en uitslagenzone. De haarlijn blijft bij die atleet staan. De kleur van het baannummervak en de haarlijnen kunnen dus helpen om vast te stellen welke banen al zijn geëvalueerd.

Heb je per ongeluk op ENTER gedrukt en onbedoeld een tijd vastgelegd, dan kun je die tijd achter de naam van de atleet in de deelnemers- en uitslagenzone eenvoudig verwijderen. Klik in het tijdveld achter de atleet tot de tijd blauw oplicht. Met de delete- en backspaceknoppen van je toetsenbord verwijder je de tijd. Klik daarna op ENTER om de verwijdering definitief te maken.

Als je probeert een tijd te enteren voor een baan die al een tijd heeft staan, vraagt het systeem via een pop-up of die oudere tijd moet worden overschreven. Dit kan gebeuren als je op dat moment de verkeerde baan hebt geselecteerd, of juist eerder per ongeluk een tijd aan deze baan hebt toegewezen. Beslis of je vorige tijd wilt overschrijven of niet.

Ervaren ET-ers kunnen de atleten óók timen op volgorde van binnenkomst (dus: niet baan 1 eerst, maar de winnaar eerst). Dit is vooral relevant wanneer de functie ‘live-timing’ is geactiveerd, die de tijden direct op uitslagborden projecteert, en niet pas na het opstaan van de hele serie. Je wilt immers niet dat de tijd van een langzamere atleet als eerste wordt geklokt en dus bovenaan een uitslagenlijst komt te staan. Live timing is gebruikelijk bij grotere wedstrijden.

Voor je de uitslag opslaat, controleer je nog even of je geen atleten over het hoofd hebt gezien. Dat kan in de kolom ‘Tijd’ in de deelnemers- en uitslagenzone:

Kiees File > Save (of Ctr-S) en Enter om het bestand op te slaan.

In principe is Seltec in staat zelf de opgeslagen uitslag in te lezen en zichtbaar te maken op atletiek.nl. In de praktijk is gebleken dat de synchronisatie met Seltec en met de ETU-site elkaar in de weg kunnen zitten. Daarom moet bij gebruik van Seltec op laptop 2 worden gecheckt of de uitslag ook is doorgekomen in Seltec.

In het voorbeeld hieronder is serie 1 van de 60m ‘Im bearbeiting’ of ‘In progress’.


De oranje achtergrondkleur van de serie laat zien dat er nog geen uitslag is verwerkt. Ook staan er nog geen tijden achter de namen van de atleten. Als Seltec automatisch en op de achtergrond goed werkt, moeten die tijden automatisch worden toegevoegd als je in FinishLynx een uitslag opslaat. Bovendien wordt dan de achtergrondkleur van de serie groen, en verschijnt de aanduiding ‘Gereed’.

Gebeurt dit niet automatisch, klik dan op ‘Verversen’, check of de tijden verschijnen, en selecteer zelf de optie ‘Gereed’. Vervolgens kun je de volgende serie activeren, en op ‘in progress’ zetten.


Als er twee ET-medewerkers zijn en het betreft een drukke wedstrijd met een strak tijdschema, dan bepalen we de uitslag van de lange loopnummers op laptop ET-2. De hoofdlaptop komt daardoor snel na een finish weer vrij om de volgende serie te openen en de start vrij te geven. Daardoor gaat er bijna geen tijd verloren tussen een finish en de start van de volgende serie.

Opm.: Bij de sprintnummers is uitslagbepaling op laptop 2 minder zinvol. Het kost namelijk méér tijd voor de atleten om de startblokken in te stellen en een proefstartje te maken, dan de ET nodig heeft voor de uitslagbepaling op de hoofdlaptop.

Hoe gaat dat in zijn werk? De twee laptops worden in een netwerk verbonden, op beide draait FinishLynx, en beide versies lezen en schrijven de FinishLynx bestanden in dezelfde map van de hoofdlaptop. Alléén de uitslagbestanden die laptop 2 produceert, worden door atletiek.nu, Seltec en de ETU-website herkend en gepubliceerd. FinishLynx kan namelijk de uitslagen in twee formats zetten:

* een .lif-bestand (=Lynx Interface File) dat kan worden gelezen door externe programma’s zoals atletiek.nu,

* òf een evn-bestand dat alleen intern door FinishLynx zelf gelezen kan worden.

Standaard produceert de hoofdlaptop .lif-uitslagen (die dus automatisch door atletiek.nu, Seltec en door etutrecht.nl worden ingelezen). Maar bij uitslagverwerking op laptop 2 moet deze optie worden uitgezet op laptop 1, zodat die alleen evn-bestanden levert. Op laptop 2 daarentegen staat deze optie aan.

Hieronder leggen we uit hoe je dit doet.

Op de hoofdlaptop ET-1: Bestand > Opties > Tabblad *Database* (zie § 5.5)

Lif-bestand opslaan: kies UIT; klik op OK

Let op: Vergeet niet om het LIF bestand weer op **AAN** te zetten als de lange looponderdelen zijn afgelopen!

Op laptop 2: check of de verbinding met etutrecht.nl en met atletiek.nu of Seltec is geactiveerd (zie § 8.1 - 8.3).


Open op laptop 2 FinishLynx via het icoon op de taakbalk.

Check nog even de volgende opties (zie hoofdstuk 5 voor een schermafdruk van de diverse tabbladen):

* In tabblad Algemeen staat *Handopnameknop* op ‘toetsenbord’ (niet op Com3 zoals laptop 1)

* In tabblad Event moet de *Wedstrijdmap* zijn: \\ET-1\WedstrijdVandaag.

* Ook kun je in dat tabblad de *venster layout* nog instellen (optie 3 is handig voor lange loopnummers)

* In tabblad Database moet *Lif-bestand opslaan* op AAN staan

* In tabblad Database moeten de *input-map en output-map* zijn: \\ET-1\Uitslagen

De hoofdlaptop ET-1 neemt een gelopen serie op, en daar sla je deze serie op met de  toets. Als er veel tijdsverschil tussen de eerste en laatste loper is, kun je – nog vóór de finish van de laatste loper - alvast de tijd van de eerste paar lopers vastleggen op de hoofdlaptop.

Op laptop 2 klik je op Bestand > Open. Er opent dan een venster met de door laptop 1 opgeslagen uitslagenbestanden (in .evn format). Deze hebben de naam van de serie, bijvoorbeeld ‘100m serie 1.evn’.

Klik op de serie die je wilt bewerken en je krijgt het Serievenster, met de finishfoto in de beeldzone, en de lijst met deelnemers van de serie. Je kunt nu dus de uitslagen vast gaan stellen zoals uitgelegd in § 11.1. Als je klaar bent, sla je op via Bestand > opslaan.

NB1: Op laptop 2 ontbreken de  en **** toets. Enkele acties onder deze twee knoppen (zoals het opslaan van de finishfoto) zijn namelijk al op laptop 1 uitgevoerd en hoeven niet door laptop 2 te worden herhaald. Vandaar de andere wijze van opslaan.

NB2: Zelfs als de medewerker op laptop 1 de tijd heeft gehad om ALLE atleten in een serie een tijd te geven, moet de serie op laptop 2 worden geopend en bewaard. Alleen dan wordt namelijk de .lif-file aangemaakt, die nodig is voor synchronisatie met atletiek.nu of Seltec, en etutrecht.nl.

Zolang een serie nog niet is opgeslagen kun je op laptop 1 nog diverse correcties doorvoeren.

Als er een fout is gemaakt bij het bepalen van de uitslag kun je in de uitslagenzone in het tijdveld achter de atleet klikken tot de tijd blauw oplicht. Met de delete- en backspaceknoppen van je toetsenbord verwijder je de tijd. Klik daarna op ENTER om de verwijdering definitief te maken. Je kunt voor die atleet de haarlijn opnieuw plaatsen.

Het is ook mogelijk om een atleet toe te voegen aan de deelnemerslijst van een serie. Dat kan nodig zijn als de startcommissaris een extra atleet heeft toegelaten tot een serie. NB: De betreffende atleet moet wel ingeschreven staan op dit wedstrijdonderdeel! Als je een atleet toevoegt die *niet* staat ingeschreven, dan kan de synchronisatie tussen FinishLynx en atletiek.nu resp. Seltec verstoord worden waardoor de hele uitslagenverwerking in de war kan raken!

Klik om een atleet aan de serie toe te voegen in de menubalk van de resultatenzone op het ‘nieuw resultaat icoon’.

Dit voegt een nieuwe regel toe, waarin je het startnummer van een atleet kunt typen. De overige gegevens automatisch toegevoegd (mits de atleet wel voor het onderdeel staat ingeschreven. Noteer voor de zekerheid toch de uitslag van deze atleet op papier.

Heeft de startcommisaris iemand opgesteld die *niet* voor het onderdeel staat ingeschreven, voeg die atleet dan niet toe aan de deelnemerslijst, maar schrijf zijn/haar tijd met de hand op en laat de verwerking van die uitslag over aan het wedstrijdsecretariaat.

Nadat een serie is opgeslagen en op het externe uitslagenscherm en atletiek.nu is gepubliceerd, kan het gebeuren dat een atleet of begeleider een fout komt melden: hij of zij ontbreekt in de uitslagen of er heeft een persoonsverwisseling plaatsgevonden. Dit kan worden gecontroleerd, en zo nodig gecorrigeerd. Dit doen we alleen op laptop ET-2. Ook de status van een atleet (bijvoorbeeld bij diskwalificatie) kan achteraf op laptop ET-2 worden aangepast. Uiteraard moet dat gebeuren op een moment dat daar tijd voor is, en dat de wedstrijd er niet door wordt opgehouden.

In de meeste wedstrijden wordt laptop 2 so wie so ingezet voor uitslagverwerking van de lange loopnummers, en is deze laptop er al klaar voor. Zo niet, volg dan de stappen die in § 11.4.1. zijn uitgelegd.

Als een resultaat moet worden gecorrigeerd, dan kan dat op de manier die in §11.4.2 is uitgelegd: verwijder het resultaat voor een of meer atleten, en voeg het correcte resultaat toe met de haarlijn op de finishfoto. Vervolgens moet de gecorrigeerde uitslagen worden opgeslagen. De aanpassing wordt door atletiek.nu en Seltec automatisch overgenomen.

Op etutrecht.nl wordt de correctie niet automatisch doorgevoerd, maar kan dit handmatig worden gedaan. Daarvoor heb je de seriecode van de betreffende serie nodig. Op uitgeprinte deelnemerslijsten staat deze 8 à 10-letterige code onder elke serie. In FinishLynx kun je hem vinden in de deelnemers- en resultatenzone, naast de *naam* van de serie.

Ga daarvoor naar het ETU-programma (zie § 8.1). In het venster Uploaden naar www.eutrecht.nl zie je onder .Lif en jpg-bestanden een lijst met bestanden. De naam van deze bestanden is de seriecode met de extensie .lif of .jpg. Deze zijn aangevinkt om aan te geven dat de synchronisatie ervan voltooid is. Zoek in de lijst de juiste code op, en vink het lif-bestand uit. Het programma zal dan in de volgende synchronisatieronde de gecorrigeerde versie ophalen.



Stel je bent bezig met de resultaten in te voeren van serie 2 en je komt er achter, door controle van de startnummers, dat de groep gefinishte atleten niet klopt met de atleten op de deelnemerslijst in de resultatenzone. Dan heeft de startcommissaris de verkeerde serie laten vertrekken, of is er iets misgegaan met de serievolgorde in de software.

****Je kunt dan alsnog de juiste serie ophalen zonder dat de opname verdwijnt. Gebruik daarvoor de kaartenbakiconen ***in de werkbalk van de deelnemers- en resultatenzone***.

Gebruik het middelste kaartenbakicoon om de juiste serie te selecteren en deze te koppelen aan de finishfoto. Je kunt vervolgens op de gebruikelijke wijze de tijden toewijzen. Had je al eerder uitslagen vastgesteld (maar dus voor de verkeerde atleten) dan worden die automatisch verwijderd als je op het icoon klikt.

**Pas op**: gebruik hiervoor NIET de (identiek ogende) kaartenbakiconen ***uit het hoofdmenu*** linksbovenin. Die sluiten namelijk de actieve serie (inclusief de finishfoto) af, om een andere serie klaar te zetten voor de start. Je loopt dan dus het risico de finishfoto kwijt te raken.

Het kan gebeuren dat de starter een serie wegschiet terwijl de ET er nog niet klaar voor was. Bijvoorbeeld omdat je nog geen serie had geopend. Het kan gaan om een fout van de starter (hij start zonder dat de startvrijgavelamp aanstaat). Maar het kan ook gaan om een fout van de ET (de startvrijgavelamp stond ten onrechte aan). Hoe dan ook, je hoort onverwacht de pieptoon uit het systeem, ziet dat de tijd loopt en constateert dat de atleten onderweg zijn. Wat te doen?

Er is geen reden tot paniek. Zet zoals bij een normale serie de camera aan en de startvrijgavelamp uit, wacht tot de atleten zijn gefinisht en zet de camera weer uit. FinishLynx maakt dan gewoon een finishfoto aan. De foto moet alleen nog worden gekoppeld aan de juiste groep met atleten, dus aan een serie. Dit gaat op precies dezelfde manier als bij 11.5.3.1, dus met de kaartenbaktoetsen bovenin de resultatenzone.

Enigszins ingewikkeld wordt het als zo’n onverwachte start plaatsvindt als de voorafgaande serie nog openstond. Bijvoorbeeld omdat je nog bezig was de uitslagen daarvan vast te stellen. Wat nu te doen? Als er voldoende tijd is, bewaar je de serie zo snel mogelijk dat de klikken op *bestand > bewaren* of de toetscombinatie Ctrl-S. Start vervolgens de opname als de atleten de finish naderen, en handel verder zoals in de vorige paragraaf aangegeven.

Heb je daarvoor onvoldoende tijd (want de atleten zijn al vlakbij de finish!), dan moet je onmiddellijk de opname starten! De opnames van de onverwachte race worden nu achter de beelden van de vorige serie geplaatst alsof het om één serie ging. Er is dus één finishfoto voor twee series! Alleen is de eerste groep atleten op deze finishfoto op een ander tijdstip gestart dan de tweede groep.

****Dit betekent dat je aan de twee groepen een andere *starttijd* moet toewijzen, voordat je per atleet de finishtijd bepaalt. Daarvoor kun je de lijst met starttijden gebruiken in de hoofdmenubalk.

Je ziet daar een lijst met starttijden, de meest recente bovenaan. Rechts daarvan zie je het icoon , dat betekent: gebruik deze starttijd.

Bij een onverwachte start is de bovenste tijd het startschot van de onverwachte serie, en direct daaronder staat de starttijd van de serie waarmee je nog bezig was. Je selecteert dus de tweede tijd in de lijst, klikt op het icoon om die tijd te (blijven) gebruiken, en gaat door met het toewijzen van de tijden ***voor de serie waarmee je bezig was***. Ben je daarmee klaar, ***print het resultaat als pdf uit via het printericoon bovenin de resultatenzone, of schrijf de uitslagen uit.***

Vervolgens selecteer je de bovenste tijd, en klikt op het icoon om die tijd te gaan gebruiken. NB: hierdoor zullen alle tijden van de atleten uit de eerste serie veranderen en niet langer kloppen (maar je hebt hun correcte tijd wèl uitgeschreven).

Voordat je de tijden van de onverwachte serie kunt gaan toewijzen, moet je eerst nog de startnummers van de tweede groep atleten toevoegen aan de deelnemerslijst.

Op de werkbalk van de resultatenzone vind je het icoon ‘nieuw resultaat toevoegen: . Als je daarop klik wordt een nieuwe, lege regel toegevoegd. Voeg voor elke atleet in de extra serie een regel toe. Type daarna voor elke atleet uit die serie het startnummer in het juiste veld. Je kunt die startnummers ofwel van een geprinte deelnemerslijst van die serie halen, ofwel uit de beelden van de IdentityLynx.

Daarna kun je met de haarlijnen op de finishfoto de uitslag per atleet vaststellen.

Print de uitslag voor de twee maal uit. Op deze uitdraai zijn hebben de atleten van serie 2 de goede tijd, maar de atleten van serie 1 niet. Teken dit aan op de uitdraai.

Sla tenslotte het bestand op.

Als de finishfoto’s kleurafwijkingen vertonen kan het nodig zijn om de ‘witbalans’ in te stellen. Dit is in FinishLynx een automatische kleurcorrectie, die ervoor moet zorgen dat witte voorwerpen ook werkelijk wit op de foto verschijnen.

Dit kun je doen door een recente finishfoto te nemen (of een nieuwe te laten opnemen) waarop een wit vlak voorkomt, bijvoorbeeld een wit tenue van een atleet. Selecteer met de rechtermuisknop een deel dat wit behoort te zijn. Klik daarna alt-B.

In plaats daarvan kun je ook de pulldownmenu’s gebruiken: image > set > whitebalance (of Nederlands equivalent).

Ook kun je de kleurstelling handmatig aanpassen.

Bij het inschakelen van de uitlijningsmodus met de 1D of 2D worden in de navigatiebalk bovenin de beeldzone de pictogrammen kleuren zichtbaar van de witbalans instelling en kan je hier indien nodig iets met de kleuren spelen.


Als finishfoto’s te donker of te licht zijn, of teveel contrast bevatten, kun je dat achteraf corrigeren.

Klik op *Image > adjust*. 

Je krijgt dan het volgende menuutje, waarin je brightness, contrast en gamma kunt veranderen.

Wij veranderen meestal alleen de brightness. Maar ook aanpassing van het contrast of het gamma kan een beter leesbaar beeld opleveren.

Gamma betreft het contrast tussen object (=atleet) en achtergrond (=finishlijn en finishpaal). Waarde 1 is geen aanpassing.

Deze bewerking geldt nu alleen voor de actuele finishfoto. Om de helderheid van nieuwe opnames te beïnvloeden, zie § 3.3.2.

Je kunt ook aanpassingen doen voor slechts een *deel* van de foto, bijvoorbeeld de bovenste helft. Wat veel voorkomt is dat in een avondwedstrijd alleen het beeld van de atleten in de bovenste banen te donker uitpakt. Overdag komt het voor dat de ene helft van de baan in de zon ligt, en de andere in de schaduw. Die twee delen kunnen elk aan eigen aanpassing van de lichtsterkte nodig hebben.

Klik om een deel te corrigeren in de verticale balk met baannummer links van de finishfoto. Klik in het pop-up venster op *Selectie aanpassen*. In de balk voor baannummers verschijnt nu tweemaal de letter E (voor enhance).

De twee E’s verdelen het beeld in twee horizontale blokken, waarvan je de hoogte kunt veranderen door de scheidingslijn tussen de E’s naar boven of onderen te verplaatsen.

Klik nu op een van beide E’s om ofwel het bovenste, ofwel het onderste deel van het beeld aan te passen. Hetzelfde menuutje verschijnt om helderheid, contrast of gamma te wijzigen van ofwel het onderste, ofwel het bovenste deel.

Een atleet die een record heeft gelopen kan vragen om een afdruk van de finishfoto om het record erkend te krijgen. Daarvoor moeten eerst enkele printinstellingen worden aangepast:

Open het bestand met de finishfoto waarop de atleet staat.

Selecteer met de rechter muisknop het deel van de foto met deze atleet.

Rechts onder verschijnt een Pop-up. Klik daarin op Print. Er verschijnt nu een pop-up met printinstellingen:


Zoom: Maak keuze met de voorkeur voor 8.

DPI: Kies 600.

Image Height: Moet rond de 10.00 zijn in centimeters.

Lane Bars: On.

Print Results: On.

Maximum: aantal uitslagen dat meegeprint wordt

Klik op OK, waarop het regulier printvenster van Windows verschijnt. Kies voor ‘Print to file’. Dat laatste produceert een pdf, en dit kan naar de atleet die erom vraagt worden gemaild.


Als bij het opstarten van FinishLynx (§ 3.1) en na het aansluiten van de IdentiLynx camera (§ 7.1) de camera niet wordt herkend, dan lijkt er een probleem te zijn met de netwerkverbinding. Controleer ook of de voeding van de netwerk switch goed is aangesloten, dit geldt uiteraard voor alle apparaten.

Start het programma opnieuw op om te kijken of het probleem verholpen is. Ook de netwerkkabel van de camera even losmaken en dan weer aansluiten is te proberen. Hetzelfde geldt voor de computer. Als je een lange netwerkkabel hebt kun je de netwerkkabel van de camera vervangen.

Ook als de camera wel goed is aangesloten, uitgelijnd en getest kan het gebeuren dat een netwerkprobleem leidt tot een storing. Meestal wordt dan de tekst in de cameraregel (§ 3.2.1 en 3.2.2) rood in plaats van zwart. Gebeurt dit tijdens een serie, dan kan het helpen om via de opname-pictogram , of de toetscombinatie alt-T snel even de opname te stoppen en te starten. Vaak wordt dan de cameraregel weer zwart. Zo niet, dan mis je een serie en moet de wedstrijd worden stilgelegd om eerst het netwerkprobleem op te lossen.

Hoewel je de opname hebt gestart, met het opname-pictogram , komen niet alle atleten op de finishfoto. Meestal gebeurt dit bij weinig licht. Check of de Auto Gain Control (AGC) aanstaat (§ 3.3.2). Deze moet indoor en bij avondwedstrijden uit staan. Ook de autodiafragma, enkele regels eronder, moet uitstaan. Deze kan bij kunstlicht ongewenste effecten hebben. NB: nadat die automatische regelaars zijn uitgezet kan het nodig zijn om handmatig de diafragma verder open te zetten om voldoende licht binnen te krijgen voor een opname (zie hoofdstuk 4).

Als ook dit niet werkt is nog een paardenmiddel om ook de ACM uit te schakelen (§ 3.3.5) en de opname-methode op handmatig te zetten. De camera zal dan blijven opnemen zolang hij aanstaan. Maar NB: dat genereert finishfoto’s met veel lege ruimtes die dan achteraf moeten worden weggecropt.

Als de tijdklok niet werkt is dit natuurlijk vervelend, maar als er geen tijd voor de wedstrijd is om dit te herstellen dan is hij **niet** noodzakelijk. Het enige dat gecontroleerd kan worden is of alle kabels goed aangesloten zijn. Als dat zo is dan is het ook nog mogelijk om de computer een keer opnieuw op te starten, maar daarna houdt het op.

Als de tijdklok vastloopt en na het opnieuw aan en uitzetten de tijd op 0.0 vast blijft staan, moet je de zekering aan de zijkant even losmaken en weer vastzetten. Als dit ook niet werkt, sluit FinishLynx en Windows dan af en start opnieuw op.

Als de tijdklok te vroeg stopt omdat er deelnemers of anderen de tijdklok hebben doen stoppen dan is er nog tijd genoeg om de klok weer activeren door de toetscombinatie Alt-R. De tijd loopt dan weer door. Het stoppen en weer activeren heeft geen invloed op de tijdwaarneming zelf.

Als de draadloze verbinding met het startpistool problemen geeft dienen een aantal dingen gecontroleerd te worden:

* Controleer of de kabels van de ontvanger goed zijn aangesloten op de camera.

* Controleer of de bananenpluggen in de goede gaten van de zender zijn ingeplugd en of de zender aan staat.

* Controleer of de batterij van de zender voldoende is opgeladen.

De draadloze start is zeer efficiënt in gebruik omdat hierdoor geen kabels meer hoeven te worden uitgerold. Als de draadloze start echter uitvalt, dient te worden overgeschakeld naar het bekabelde systeem. Is vooraf bekend dat er een storing is, neem dan kabels naar een wedstrijd. Als gebruik gemaakt gaat worden van de bekabeling dient in plaats van *Normal Open* gekozen te worden voor *Normal Closed.* Ook moet dan de Zilveren sensor worden aangesloten.

Als het startsignaal niet goed door komt kan dat liggen aan de draadloze verbinding, aan een kabel of aan het akoestisch startpistool.

Om te testen of de verbinding werkt kun je op de signaal-knop links boven op de zender drukken. Hiermee genereer je handmatig een startsignaal en zou de tijd moeten gaan lopen. Als de tijd gaat lopen ligt het in ieder geval niet aan de verbinding tussen startzender en de ontvanger aan de camera. Als de tijd wel gaat lopen als je het signaal knop gebruikt, maar niet als je het pistool afschiet, vervang dan de kabel naar het elektronische pistool. Helpt dat ook niet zet dan de roze sensor op de kabel en test of deze sensor wel signaal geeft. Als dat zo is dan kan de starter met zijn gewone 9 mm pistool schieten met behulp van deze sensor. Als dat ook niet werkt kun je de kabeltje tussen de zender en de sensor ook nog vervangen (deze zit in het doosje met reserve onderdelen). Werkt het dan wel, dan kun je proberen of het elektronische pistool weer werkt. Controleer ook of de batterijen in het akoestisch pistool wel voldoende spanning leveren en vervang deze indien nodig.

Als het uitslagen monitor is vastgelopen en er een error verschijnt, ga dan naar de werkbalk onderaan het laptopscherm en ga op het uitslagen logo staan. Via rechtsklikken moet je het Uitslagenscherm afsluiten en daarna scherm weer starten. Het kan nodig zijn om daarna ook FinishLynx af te sluiten en weer op te starten.

Het komt ook voor de het uitslagenscherm per ongeluk door een atleet is uitgezet (aan- en uitknop aan de voorkant).

Het afbouwen wijst zich grotendeels vanzelf: alles wat conform hoofdstukken 2 en 3 aan elkaar is gekoppeld of opgestart, moet weer worden uitgezet en losgekoppeld. Enkele aandachtspunten:

Na het afsluiten van FinishLynx moeten alle seriebestand in de map D:\wedstrijdvandaag worden overgezet naar een nieuw aan te maken map, met een naam die de datum en plaats van de wedstrijd bevat. Vervolgens moeten alle bestanden in de mappen D:\wedstrijdvandaag en D:\uitslagen worden verwijderd.

Checken of enkele apparaten zijn uitgezet, en of de batterij nog voldoende geladen is; zo nodig tijdens het afbouwen nog even aan een oplader hangen: startzender, portofoons.

De accu voor de megafoon standaard aan de oplader hangen.

Alle bedrading netjes oprollen en zo opbergen dat geen beschadiging kan ontstaan.

Bij stapelen van statieven e.d. in de kar: grotere en zwaardere onderop. Bij het inladen van de indoor-kar erop letten dat de zwaarste onderdelen, zoals de standaard van de finishpaal aan de kant van het stuurwiel komen, om achterover kantelen van de kar te vermijden.